دير خوابيدن در شب و دير بيدار شدن در روز، باعث كوتاهي عمر مي‎شود.

هميشه در شب، در تاريكي مطلق بخوابيد و از چراغ خواب استفاده نكنيد.

سوسيس و كالباس باعث افسردگي و پريشاني در خواب مي‎شود.

استفاده از لبنيات بطور مداوم باعث خواب آلودگی در شخص می شود.

بر اثر فعاليت در ماهيچه های بدن لاکتات ايجاد شده و موجب خستگی شخص می شود جالب توجه  اينکه 25 درصد ماست اسيد لاکتيک بوده و با مصرف اين مواد غذائی در حقيقت خستگی را به بدن تزريق می کنيم و ساعتها بخواب می رويم.

(نسخه حضرت علي (ع) براي پيشگيري از بيماريها)
¤ تا زماني كه گرسنه نشده ايد سر سفره ننشينيد.
¤ كمي قبل از سير شدن دست از غذا برداريد.
¤ هنگام خواب اجابت مزاج كنيد.
با رعايت سه مورد بالا در عمل مي بينيم كه پيشگيري از بيماريها به راحتي انجام مي گيرد.

هميشه شبها به سمت راست بخوابيد.

دير خوابيدن در شب و دير بيدار شدن در روز، باعث كوتاهي عمر مي‎شود.

1

شامل بیش از 250 صفحه A4 در مورد آداب خوابیدن

الآداب الدينية للخزانة المعينية با ترجمه عابدى         313    فصل دوازدهم

آداب و دعاهاى حالت خواب رفتن و بيدار شدن .....  ص : 309

فصل دوازدهم آداب و دعاهاى حالت خواب رفتن و بيدار شدن‏

 (1) براى خوابيدن پيش از آنكه به بستر بروى وضو بگير، زيرا كسى كه با وضو بخوابد بستر او همانند مسجد او خواهد بود. اگر متوجه شدى كه وضو ندارى لا اقل در همان بستر تيمم نما.

وقتى كه به بستر فرمى‏آيى اين دعا را بخوان:

 «أعوذ بعزّة اللَّه، و اعوذ بقدرة اللَّه، و اعوذ بجمال اللَّه، و اعوذ بسلطان اللَّه، و اعوذ بجبروت اللَّه، و اعوذ بملكوت اللَّه، و اعوذ بدفع اللَّه، و اعوذ بجمع اللَّه، و اعوذ بملك اللَّه، و اعوذ برحمة اللَّه، و اعوذ برسول اللَّه صلّى اللَّه عليه و آله، من شرّ ما خلق و ذرأ و برأ، و من شرّ

                        الآداب الدينية للخزانة المعينية با ترجمه عابدى، ص: 310

الهامّة و اللامّة، و من شرّ فسقة الجنّ و الانس، و من شرّ فسقة العرب و العجم، و من شرّ كلّ دابّة في اللّيل و النّهار ربّي آخذ بناصيتها، إنّ ربّي على صراط مستقيم».

 «به نيروى خدا پناه مى‏برم، به قدرت خدا پناه مى‏برم، به جمال خدا پناه مى‏برم، به فرمانروايى خدا پناه مى‏برم، به جبروت خدا پناه مى‏برم، به ملكوت خدا پناه مى‏برم، به دافعه خدا پناه مى‏برم، به جاذبه خدا پناه مى‏برم، به حكومت خدا پناه مى‏برم، به رحمت خدا پناه مى‏برم. به رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله پناه مى‏برم از شر آنچه خداوند آفريده و رويانده است. و از شرّ حشرات گزنده و آنچه مايه ملامت است، و از شرّ جن و انس و عرب و عجمى كه نافرمانى خدا كنند، و از شرّ هر جنبنده‏اى در شب و روز كه پروردگار افسار آن را دارد، همانا پروردگار من بر صراط مستقيم است».

سپس بر دست راست خوابيده و بگو:

 «بسم اللَّه و باللَّه و في سبيل اللَّه و على ملّة رسول اللَّه صلّى اللَّه عليه و آله، اللّهمّ إنّي‏

                        الآداب الدينية للخزانة المعينية با ترجمه عابدى، ص: 311

اسلمت نفسي اليك و وجّهت وجهي اليك و فوّضت امري اليك و ألجأت ظهري اليك توكّلت عليك رهبة منك و رغبة إليك، لا ملجأ و لا منجى منك إلّا إليك، آمنت بكلّ كتاب أنزلته و بكلّ رسول أرسلته».

 «با نام خدا و به كمك خداوند، و در راه خداوند و طبق آيين رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله. خداوندا، من جان خودم را به تو تسليم مى‏كنم و صورت خود را متوجه تو مى‏نمايم و كار خود را به تو واگذار مى‏كنم، و تو را تكيه‏گاه خود قرار دادم با بيم و اميد توكل بر تو دارم، پناهگاهى و راه فرارى از تو نيست جز بسوى تو، به هر كتابى كه تو فرود فرستاده‏اى و هر پيامبرى كه فرستاده‏اى ايمان آوردم».

 (1) سپس تسبيح فاطمه زهرا سلام اللَّه عليها را بگوى و سوره‏هاى «حمد»، «فلق»، «ناس»، قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ، قُلْ يا أَيُّهَا الْكافِرُونَ و آية الكرسى را بخوان. و نيز آيه شهد اللَّه را بخوان يعنى آيه شريفه:

شَهِدَ اللَّهُ أَنَّهُ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ وَ الْمَلائِكَةُ وَ أُولُوا الْعِلْمِ قائِماً بِالْقِسْطِ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ.

 «خداوند گواهى مى‏دهد كه خدايى جز او

                        الآداب الدينية للخزانة المعينية با ترجمه عابدى، ص: 312

نيست و فرشتگان و عالمان نيز اين شهادت را مى‏دهند او قيام به قسط نموده خدايى جز او نيست كه توانا و فرزانه است».

و نيز آيه سخره را بخوان يعنى آيات:

إِنَّ رَبَّكُمُ اللَّهُ الَّذِي خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ ثُمَّ اسْتَوى‏ عَلَى الْعَرْشِ يُغْشِي اللَّيْلَ النَّهارَ يَطْلُبُهُ حَثِيثاً وَ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ وَ النُّجُومَ مُسَخَّراتٍ بِأَمْرِهِ أَلا لَهُ الْخَلْقُ وَ الْأَمْرُ تَبارَكَ اللَّهُ رَبُّ الْعالَمِينَ  ادْعُوا رَبَّكُمْ تَضَرُّعاً وَ خُفْيَةً إِنَّهُ لا يُحِبُّ الْمُعْتَدِينَ  وَ لا تُفْسِدُوا فِي الْأَرْضِ بَعْدَ إِصْلاحِها وَ ادْعُوهُ خَوْفاً وَ طَمَعاً إِنَّ رَحْمَتَ اللَّهِ قَرِيبٌ مِنَ الْمُحْسِنِينَ «پروردگارتان خدايى است كه آسمانها و زمين را در شش روز آفريد سپس به عرش پرداخت، روز را به شب مى‏پوشاند كه با شتاب بدنبال آن مى‏رود، و خورشيد و ماه و ستارگان تحت فرمان اويند، بدانيد كه آفرينش و فرمان از اوست، بزرگ است خداوند پروردگار جهانيان. پروردگار خويش را بازارى و پنهانى بخوانيد، او متجاوزان را دوست ندارد. در زمين پس از اصلاح آن‏

                        الآداب الدينية للخزانة المعينية با ترجمه عابدى، ص: 313

فساد مكنيد، و خدا را با بيم و اميد بخوانيد كه رحمت خداوند به نيكوكاران نزديك است».

 (1) سپس اين دعا را بخوان:

 «لا إله إلّا اللَّه وحده لا شريك له، له الملك و له الحمد، يحيي و يميت، [و يميت و يحيي‏] و هو حيّ لا يموت، بيده الخير، و هو على كلّ شي‏ء قدير».

 «خدايى جز او نيست كه تنهاست و شريكى نداشته، فرمانروايى و ستايش مخصوص اوست، زندگى و مرگ و مرگ و زندگى بدست اوست، و او زنده‏اى است كه مرگ ندارد، همه خوبيها بدست اوست و او بر هر چيزى تواناست».

پس از آن اين دعا را بخوان:

 «الحمد للَّه الّذي علا فقهر، و الحمد للَّه الّذي بطن فخبر، و الحمد للَّه الّذي ملك فقدر، و الحمد للَّه الّذي يحيي الموتى و يميت الأحياء و هو على كلّ شي‏ء قدير».

 «ستايش مخصوص خداوندى است كه برتر است و غلبه نموده است و ستايش خداوندى را

الآداب الدينية للخزانة المعينية با ترجمه عابدى         322    فصل دوازدهم آداب و دعاهاى حالت خواب رفتن و بيدار شدن .....  ص : 309

كه پنهان است و آگاه مى‏باشد. و ستايش خداوندى را كه مالك است و تواناست.

و ستايش خداوندى را كه مردگان را زنده و زندگان را مى‏ميراند و او بر هر چيزى تواناست».

 (1) هر گاه ترس از احتلام داشتى وقتى كه در بستر هستى بگو:

 «اللّهمّ إنّي أعوذ بك من الاحتلام و من سوء الأحلام و من أن يتلاعب بي الشّيطان في اليقظة و المنام».

 «خداوندا، از احتلام و از خوابهاى بد و از اينكه شيطان در خواب يا بيدارى با من بازى كند به تو پناه مى‏برم».

و هر گاه از عقرب يا هر حشره گزنده‏اى ترس داشتى اين دعا را بخوان:

 «أعوذ بكلمات اللَّه التّامّات الّتي لا يجاوزهنّ برّ و لا فاجر من شرّ ما خلق و ذرأ و برأ، و من شرّ السّامة و الهامّة و اللامّة و العامّة، و من شرّ طوارق الليل و النّهار و من شرّ العرب و العجم، و من شرّ فسقة الجنّ و الانس، و من شرّ الشّيطان و شركه و من شرّ كلّ ذي شرّ، و من شرّ كلّ دابّة هو آخذ بناصيتها إنّ ربّي على صراط مستقيم».

                        الآداب الدينية للخزانة المعينية با ترجمه عابدى، ص: 315

 «به كلمات كامل خداوند كه هيچ نيك و بدى از آنها نمى‏تواند تعدّى كند پناه مى‏برم از شرّ آنچه آفريده و رويانده است، و از شرّ هر جنبنده سمّ‏دار و هر حشره گزنده و آنچه مايه ملامت است و هر چشم زخمى و از شرّ آنچه در شب و روز پديد مى‏آيد و از شرّ عرب و عجم و نافرمانان از جن و انس و از شرّ شيطان و شركاى او، و از شرّ هر موجودى كه آزار دارد و از شرّ هر جنبنده‏اى كه افسار او بدست خدا است همانا پروردگار من بر صراط مستقيم است».

و در روايت ديگرى آمده است كه مى‏گويى:

 «أعيذ نفسي و ذرّيتي و أهل بيتي و مالي بكلمات اللَّه التّامّات من كلّ شيطان و هامّة و من كلّ عين لامّة».

 «پناه مى‏دهم جان خود و فرزندان و خانواده و ثروت خودم را به كلمات كامل خداوند در برابر هر شيطان و هر حشره گزنده‏اى و از هر چشم زخمى».

و نيز براى پناه بردن از عقرب مى‏گويى:

سَلامٌ عَلى‏ نُوحٍ فِي الْعالَمِينَ  إِنَّا كَذلِكَ‏

                        الآداب الدينية للخزانة المعينية با ترجمه عابدى، ص: 316

نَجْزِي الْمُحْسِنِينَ  إِنَّهُ مِنْ عِبادِنَا الْمُؤْمِنِينَ.

 «در همه جهانيان درود بر نوح باد، ما چنين نيكوكاران را پاداش دهيم، او از بندگان مؤمن ما بود».

 (1) و باز اين آيات شريفه را بخوان:

وَ خَشَعَتِ الْأَصْواتُ لِلرَّحْمنِ فَلا تَسْمَعُ إِلَّا هَمْساً  يَوْمَئِذٍ لا تَنْفَعُ الشَّفاعَةُ إِلَّا مَنْ أَذِنَ لَهُ الرَّحْمنُ وَ رَضِيَ لَهُ قَوْلًا  يَعْلَمُ ما بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَ ما خَلْفَهُمْ وَ لا يُحِيطُونَ بِهِ عِلْماً  وَ عَنَتِ الْوُجُوهُ لِلْحَيِّ الْقَيُّومِ وَ قَدْ خابَ مَنْ حَمَلَ ظُلْماً.

 «و صداها از ترس رحمان آرام شود و جز صداى پايى نشنوى، در آن روز شفاعت سودى ندارد، مگر از آن كس كه خداى رحمان اجازه‏اش دهد و گفتار او را بپسندد. او از آنچه پيش رويشان است و آنچه پشت سرشان است آگاه است ولى علم آنان به او احاطه ندارد.

و چهره‏ها خاضع در برابر خداوند زنده پايدار باشد، و هر كس ستمى بر دوش دارد نوميد گردد».

اسحاق بن عمار گويد: به امام صادق عليه السلام عرض كردم من از عقرب مى‏ترسم، فرمود: «به ستارگان بنات النعش نگاه كن، سه ستاره‏اند كه‏

                        الآداب الدينية للخزانة المعينية با ترجمه عابدى، ص: 317

ستاره ميانه آنها يك ستاره كوچكى نزديك آن است عرب به آن «سها» مى‏گويد، و ما آن را «أسلم» مى‏ناميم، هر شب با دقت به آن بنگر و سه مرتبه اين دعا را بخوان:

 «اللّهمّ ربّ أسلم صلّ على محمّد و آل محمّد و عجّل فرجهم و سلّمنا».

 «اى خدايى كه پروردگار ستاره اسلم هستى بر پيامبر و خاندان او درود فرست و فرج آنان را تعجيل فرما، و ما را سالم نگه دار».

اسحاق بن عمار گويد: من اين دستور را مدتى است كه هرگز ترك ننمودم مگر يك شب، و آن شب نيز عقرب مرا نيش زد.

و هر گاه ترس از اذيت كك داشتى بگو:

 «أيّها الأسود الوثاب الّذي لا يبالي غلقا و لا بابا عزمت عليكم بأمّ الكتاب ألّا تؤذيني و أهلي و أصحابي إلى أن يذهب الليل و يجي‏ء الصّبح بما جاء».

 «اى كك‏هاى سياه جهنده كه هيچ درب و قفلى مانع از آنان نيست، به بركت قرآن كريم از شما مى‏خواهم كه مرا و خاندان و دوستان مرا تا پايان اين شب و طلوع صبح اذيت نكنيد».

                        الآداب الدينية للخزانة المعينية با ترجمه عابدى، ص: 318

 (1) و هر گاه ترس خراب شدن خانه را داشتى بگو:

إِنَّ اللَّهَ يُمْسِكُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ أَنْ تَزُولا وَ لَئِنْ زالَتا إِنْ أَمْسَكَهُما مِنْ أَحَدٍ مِنْ بَعْدِهِ إِنَّهُ كانَ حَلِيماً غَفُوراً، يا من يمسك السّماء أن تقع على الأرض إلّا بإذنه أمسك عنّا السّوء».

 «خدا آسمانها و زمين را از لغزش باز مى‏دارد، و اگر بلغزند هيچ كس جز او نتواند آنها را نگه دارد، او بردبار و آمرزنده است.

اى كه آسمانها را از سقوط بر زمين نگه مى‏دارى بديها را از ما دور نما».

هر گاه ترس از خطر دزد داشتى هنگام خوابيدن اين دو آيه شريفه را بخوان:

قُلِ ادْعُوا اللَّهَ أَوِ ادْعُوا الرَّحْمنَ أَيًّا ما تَدْعُوا فَلَهُ الْأَسْماءُ الْحُسْنى‏ وَ لا تَجْهَرْ بِصَلاتِكَ وَ لا تُخافِتْ بِها وَ ابْتَغِ بَيْنَ ذلِكَ سَبِيلًا  وَ قُلِ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي لَمْ يَتَّخِذْ وَلَداً وَ لَمْ يَكُنْ لَهُ شَرِيكٌ فِي الْمُلْكِ وَ لَمْ يَكُنْ لَهُ وَلِيٌّ مِنَ الذُّلِّ وَ كَبِّرْهُ تَكْبِيراً.

 «بگو: اللَّه را بخوانيد و يا رحمان را بخوانيد، هر كدام را كه بخوانيد براى اوست نامهاى نيكو، و نماز خودت را نه بسيار بلند

                        الآداب الدينية للخزانة المعينية با ترجمه عابدى، ص: 319

و نه آهسته بخوان و ميان آن دو راهى را جستجو كن. و بگو سپاس و ستايش خدايى راست كه فرزندى نگرفته و در فرمانروايى بر او شريكى نيست و او ناتوان نيست كه نياز به ياور داشته باشد و او را به بزرگى بزرگوارانه بستاى».

 (1) هر گاه ترس بى‏خوابى داشتى موقع خوابيدن در بستر بگو:

 «سبحان اللَّه ذي الشّأن دائم السّلطان عظيم البرهان كلّ يوم هو في شأن».

 «پاك و منزّه است خداوندى كه همه كارها از اوست، قدرتش دائمى و استدلالش فراگير است، او كه هر لحظه در كارى است».

سپس اين دعا را بخوان:

 «يا مشبع البطون الجائعة و يا كاسي الجنوب العارية و يا مسكّن العروق الضّاربة و يا منوّم العيون السّاهرة سكّن عروقي الضّاربة و ائذن لعيني نوما عاجلا».

 «اى خدايى كه سيركننده شكمهاى گرسنه، و اى پوشاننده برهنگان، و اى آرامش بخش رگهاى جنبنده، و اى خواب برنده چشمهاى‏

                        الآداب الدينية للخزانة المعينية با ترجمه عابدى، ص: 320

بيدار، بدن مضطرب من را آرامش بخش و به زودى اجازه به خواب رفتن به چشم من عنايت بفرما».

 (1) براى طلب روزى هنگام خوابيدن بگو:

 «اللّهمّ أنت الأوّل فلا شي‏ء قبلك و أنت الآخر فلا شي‏ء بعدك و أنت الظّاهر فلا شي‏ء فوقك و أنت الباطن فلا شي‏ء دونك و أنت العزيز الحكيم اللّهمّ ربّ السّموات السّبع و ربّ الأرضين السّبع و ربّ التوراة و الإنجيل و الزّبور و القرآن الحكيم أعوذ بك من شرّ كلّ دابّة أنت آخذ بناصيتها إنّك على صراط مستقيم».

 «خداوندا تو سرآغاز بوده پس چيزى قبل از تو نيست، و پايان نيز تو بوده و چيزى پس از تو نيست، و تنها تو ظاهر بوده و چيزى بر تو نيست، و باطن نيز توئى و چيزى جز تو پنهان نيست. تنها تو پيروز و دانا هستى، اى خدائى كه پروردگار آسمانهاى هفتگانه و زمين‏هاى هفتگانه و پروردگار تورات و انجيل و زبور و قرآن استوار هستى از شرّ هر جنبنده‏اى كه اختيار آن بدست توست به تو پناه مى‏برم،

                        الآداب الدينية للخزانة المعينية با ترجمه عابدى، ص: 321

همانا تو بر راه راست هستى».

 (1) هر گاه خواستى چيزى را در خواب ببينى اين دعا را بخوان:

 «اللّهمّ أنت الحيّ الّذي لا يوصف و الإيمان يعرف منه منك بدت الأشياء، و إليك تعود، فما اقبل منها كنت ملجأه و منجاه و ما أدبر منها لم يكن له ملجأ و لا منجا منك إلّا إليك فأسألك بلا إله إلّا أنت، و أسئلك ببسم اللَّه الرّحمن الرّحيم و بحقّ حبيبك محمّد صلّى اللَّه عليه و آله سيّد النّبيين أن تصلّي على محمّد و آل محمّد و أن تريني ميّتي في الحال الّتي هو فيها».

 «خداوندا تنها زنده‏اى كه قابل توصيف نيست تويى، سوگند وقتى سوگند است كه به نام تو باشد. هر چيزى از تو آغاز شده و به تو برمى‏گردد. هر حادثه‏اى كه پيش مى‏آيد پناهگاه و محل نجات آن تويى، و هر چه بر گردد هيچ پناهگاه و راه نجاتى از تو ندارد مگر آنكه بسوى تو رود، پس تو را به يكتائيت مى‏خوانم و به بسم اللَّه الرحمن الرحيم تو را مى‏خوانم و به حقّ حبيب تو محمد- درود خداوند بر او و خاندانش- كه آقاى پيامبران است تو را مى‏خوانم كه بر محمد و خاندانش‏

                        الآداب الدينية للخزانة المعينية با ترجمه عابدى، ص: 322

درود فرستاده و امشب فلان ميت را با حالتى كه اكنون دارد به من نشان دهى».

 (1) هر گاه ترس خواب رفتن و بيدار نشدن براى نماز شب را داشتى هنگام خوابيدن اين آيه شريفه را بخوان:

قُلْ إِنَّما أَنَا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ يُوحى‏ إِلَيَّ أَنَّما إِلهُكُمْ إِلهٌ واحِدٌ فَمَنْ كانَ يَرْجُوا لِقاءَ رَبِّهِ فَلْيَعْمَلْ عَمَلًا صالِحاً وَ لا يُشْرِكْ بِعِبادَةِ رَبِّهِ أَحَداً.

 «بگو: همانا من آدمى هستم همچون شما كه به من وحى مى‏شود كه خداى شما خداى يگانه است، پس هر كه اميد ديدار پروردگار خويش دارد بايد كار نيك و شايسته كند و هيچ كس را در پرستش پروردگارش شريك نسازد».

پس از آن اين دعا را بخوان:

 «اللّهمّ لا تنسني ذكرك و لا تؤمنّي مكرك و لا تجعلني من الغافلين و انبهني لأحبّ السّاعات إليك أدعوك فيها فتستجيب لي، و أسئلك فتعطيني و استغفرك فتغفر لي إنّه لا يغفر الذّنوب إلّا أنت يا أرحم الرّاحمين».

 «خداوندا، يادت را از من فراموش مگردان، و مرا ايمن از مكرت نكن، و مرا جزء غافلان قرار مده، و در ساعتى كه بهترين‏

الآداب الدينية للخزانة المعينية با ترجمه عابدى         324    فصل دوازدهم آداب و دعاهاى حالت خواب رفتن و بيدار شدن .....  ص : 309

ساعت‏ها نزد توست مرا بيدار گردان تا تو را در آن ساعت بخوانم و اجابتم كنى، و از تو بخواهم و به من عطا كنى، و استغفار كنم و مرا ببخشى، زيرا گناهان را كسى جز تو نمى‏بخشد اى مهربان‏ترين مهربانان».

 (1) مكروه است انسان به تنهايى در يك خانه بخوابد.

خوابيدن بالاى پشت بامى كه ديوار ندارد مكروه است، و در روايتى آمده است: كسى كه اين گونه بخوابد ذمه از او برداشته شده و امنيت ندارد. خوابيدن پس از نماز صبح مكروه است زيرا رزق را از انسان دور نموده و باعث زردى و زشت شدن رنگ چهره شده و هر موجود نامباركى اين زمان مى‏خوابد.

خوابيدن در فاصله نماز مغرب و عشاء نيز مكروه است زيرا باعث محروم شدن از رزق مى‏گردد، و امام باقر عليه السلام فرمود: «خواب ابتداى روز نابودكننده است، و خواب قبل از ظهر نعمت است و خواب پس از عصر حماقت است».

خواب بر چهار قسم است: انبياء عليهم السلام براى دريافت وحى به پشت مى‏خوابند، و مؤمنان بر سمت راست خود مى‏خوابند، و كافران بر سمت چپ- و در روايت ديگرى آمده است كه خواب پادشاهان و فرزندانشان اين گونه است- و خواب شيطان‏ها بر روى مى‏باشد.

و در حديثى آمده است كه: هر كس را ديديد به صورت خود خوابيده او را بيدار كنيد. و در حديث ديگر فرموده: سه چيز باعث خشم خداى بزرگ و بلند مرتبه مى‏گردد: زياد خوابيدن بدون نياز، خنديدن بدون جهت، در حال سيرى‏

                        الآداب الدينية للخزانة المعينية با ترجمه عابدى، ص: 324

غذا خوردن.

شخص عربى نزد پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم آمده و عرض كرد: اى پيامبر خدا من حافظه خوبى داشتم اما اكنون فراموش كار شده‏ام، حضرت فرمود: آيا قبلا خواب قيلوله داشته‏اى؟ عرض كرد: بلى. حضرت فرمود: آيا آن را اكنون ترك نموده‏اى؟ گفت: بلى، حضرت فرمود: به همان برگرد. او نيز به همان روش قبلى خود بازگشت نمود، و حافظه‏اش را بدست آورد.

و در حديثى آمده است: «خواب قيلوله انجام دهيد زيرا خداوند بلند مرتبه شخص روزه‏دار را در خوابش خوردنى و آشاميدنى مى‏دهد»، و حديث ديگرى چنين است: «خواب قيلوله انجام دهيد، زيرا شيطان اين عمل را ندارد».

 (1) هر گاه در خواب، خواب ناگوارى ديدى از آن طرفى كه خوابيده حركتى به خود داده و اين آيه شريفه را با اين دعا بخوان:

إِنَّمَا النَّجْوى‏ مِنَ الشَّيْطانِ لِيَحْزُنَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ لَيْسَ بِضارِّهِمْ شَيْئاً إِلَّا بِإِذْنِ اللَّهِ وَ عَلَى اللَّهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُونَ، أعوذ باللَّه و بما عاذت به ملائكة اللَّه المقرّبون و أنبياءه المرسلون و الأئمّة الرّاشدون المهديّون و عباده الصّالحون من شرّ ما رأيت و من شرّ رؤياي أن تضرّني في ديني أو دنياي و من الشّيطان الرّجيم».

 «تنها نجواى بد، كار شيطان است، تا كسانى را كه ايمان آورده‏اند اندوهگين كند، در حالى كه هيچ زيانى به آنان نمى‏رساند جز به‏

الآداب الدينية للخزانة المعينية با ترجمه عابدى         327    فصل سيزدهم بيان آداب مربوط به مسافرت .....  ص : 327

خواست خداوند، و مؤمنان بايد بر خدا توكل كنند. به خداوند و به آنچه فرشتگان مقرّب الهى و پيامبران و امامان راهنما و هدايت ده و بندگان صالح خداوند به آن پناه برده‏اند من نيز پناه مى‏برم از شرّ آنچه در خواب ديدم و از شرّ خواب خود از اينكه ضررى به دين يا دنياى من بزند، و نيز از شيطان رانده شده به خداوند پناه مى‏برم».

 (1) وقتى از خواب بيدار شدى بگو:

 «الحمد للَّه الّذي أحياني بعد ما أماتني و إليه النّشور، الحمد للَّه الّذي ردّ عليّ روحي لأحمده و أعبده».

 «ستايش خداوندى را كه مرا پس از آنكه ميرانده بود زنده كرد و سرانجام برانگيختن همه بسوى اوست، ستايش خداوندى را كه روح مرا به من بازگرداند تا او را سپاس گويم و عبادتش كنم».

حضرت امام صادق عليه السلام آخر شب كه برمى‏خاست با صداى بلند بطورى كه اهل خانه صداى او را بشنوند مى‏گفت:

 «اللّهمّ أعنّي على هول المطّلع و وسّع عليّ المضطجع و ارزقني خير ما قبل الموت‏

                        الآداب الدينية للخزانة المعينية با ترجمه عابدى، ص: 326

و ارزقني خير ما بعد الموت».

 «خداوندا مرا بر اضطراب لحظه آغازين ورود به آخرت يارى فرما، و قبر را بر من وسيع گردان، و خوبى پيش از مرگ را روزى من گردان، و خوبى پس از مرگ را نيز روزيم گردان».

 (1) و نيز هر گاه آخر شب از خواب برخاستى اين دعا را بخوان:

 «الحمد للَّه ربّ العالمين، و صلّى اللَّه على محمّد و آله الطّاهرين و عباده المرسلين، الحمد للَّه الّذي يحيي الموتى و يبعث من في القبور، يا نور النّور يا مدبّر الأمور يا من يلي التّدبير و يمضي المقادير امض مقاديري في يومي هذا إلى السّلامة و العافية».

 «سپاس خداوندى را كه پروردگار جهانيان است و درود خداوند بر محمد و خاندان معصوم او و نيز بر بندگان فرستاده شده او باد. سپاس خداوندى را كه مردگان را زنده مى‏نمايد و آنان كه در قبرها هستند نيز برمى‏انگيزد، اى نور نورها و اى تدبيركننده كارها و اى كسى كه تدبير بدست توست و همه اندازه‏گيريها را انجام مى‏دهى، مقدّرات مرا در اين روز به سلامت و عافيت قرار ده».

آداب و سنن-ترجمه جلد شانزدهم بحار الانوار         118    اخبار باب .....  ص : 118

باب چهل و يك اوقات بد براى خواب‏

اخبار باب‏

 (10) 1- خصال: تا رسول خدا (ص) كه فرمود: زمين ننالد بدرگاه پروردگارش عز و جل مانند ناله از سه چيز: خون حرامى كه بر آن ريخته شود، يا غسل از زنا كه بر آن انجام شود، يا

                        آداب و سنن-ترجمه جلد شانزدهم بحار الانوار، ص: 117

خواب بر آن پيش از اينكه خورشيد بر آيد. (1) گويم: در باب بيدارى شب گذشت با سند از پيغمبر (ص) كه خدا بد دارد خواب پيش از نماز عشاء پسين را. (2) 2- خصال: تا امام امير مؤمنان (ع) كه فرمود: ميان نماز مغرب و عشاء فقر آورد، و خواب پيش از برآمدن خورشيد فقر آورد. (3) 3- امالى طوسى: تا امام صادق (ع) در تفسير قول خدا تعالى (16 سوره السجده) و كنار گيرد پهلوشان از بسترها فرمود عادتشان بود كه نخوابند تا نماز عشاء را بخوانند. (4) 4- همان: تا پيغمبر (ص) فرمود: چون مرا بمعراج بردند و به آسمان در آوردند به بهشت در آمدم و در آن كاخى ديدم از ياقوت سرخ كه درونش از برونش ديده ميشد از بس روشن و تابنده بود، و در آن دو گنبد از در و زبرجد بود گفتم: اى جبرئيل اين كاخ از كيست؟

گفت: براى آنكه سخن خوب گويد، و روزه را ادامه دهد، و اطعام كند، و در شب كه مردم خوابند عبادت كند.

على (ع) گويد: گفتم يا رسول الله در امتت كسى باشد كه تاب اين دستور را بياورد؟

فرمود: ميدانى مقصود از سخن خوب چيست؟ خدا و رسولش داناترند، فرمود: هر كه گويد:

سبحان الله و الحمد لله و لا اله الا الله و الله اكبر.

ميدانى ادامه روزه چيست؟ گفتم: خدا و رسولش داناترند فرمود: هر كه ماه رمضان را روزه دارد و يك روزش را هم افطار نكند، ميدانى اطعام چيست؟ گفتم: خدا و رسولش داناترند فرمود هر كه بجويد براى عيالش آنچه كه آبروى آنها را در بر مردم نگهدارد، ميدانى عبادت در شب چيست؟ گفتم: خدا و رسولش داناترند، فرمود: هر كه نخوابد تا نماز عشاء پسين را بخواند كه مردم از يهود و ترسا و ديگران از مشركان در آن وقت در خوابند. (5) 5- بصائر الدرجات: تا ابى حمزه كه امام چهارم (ع) بمن فرمود: اى ابى حمزه پيش از طلوع خورشيد مخواب كه من آن را برايت بد ميدانم زيرا خدا در آن روزى مردم را پخش ميكند و اجراء آن بدست ماست. (6) 6- مكارم الاخلاق: امام صادق (ع) بنقل از رسول خدا (ص) فرمود: خواب اول روز كم خردى و بدكرداريست، و ميان روز نعمت است، و خواب پس از عصر حماقت است، و ميان مغرب و عشاء از روزى محروم سازد.

                        آداب و سنن-ترجمه جلد شانزدهم بحار الانوار، ص: 118

 (1)

باب چهل و دو در خواب قيلوله و نيم روز

اخبار باب‏

 (2) 1- قرب الاسناد: تا امام باقر (ع) كه فرمود: يك اعرابى نزد پيغمبر (ص) آمد و گفت يا رسول الله (ص) من مردى يادآور بودم و فراموشكار شدم آن حضرت فرمود: شايد عادت به خواب نيم روز داشتى و آن را واگذاشتى؟ گفت: آرى فرمودش بدان بازگرد تا يادآوريت بتو برگردد ان شاء الله. (3) 2- دعوات راوندى: از امام چهارم (ع) كه نماز صبح را ميخواند و در نمازگاهش تعقيب ميخواند تا آفتاب ميزد سپس برميخاست و نماز درازى ميگذاشت سپس خوابكى ميكرد و بيدار ميشد و مسواك ميخواست و سنت بجا مى‏آورد و آنگاه چاشت ميخواست.

 (4)

باب چهل و سوم در بيان هر قسم خواب و آنچه از آنها مستحب است و آداب آن و درمان كسى كه در خواب هراس ميكند.

اخبار باب‏

 (5) 1- خصال: در اربعمائه امير المؤمنين (ع) فرمود: كسى بر سر راه نخوابد و فرمود:

كسى دمر نخوابد و اگرش چنين خوابيد بيدارش كنيد و او را وانگذاريد (6) و فرمود: هر گاه كسى از شما خواهد بخوابد دست راستش را زير گونه راستش نهد چون نداند بيدار مى‏شود يا نه. (7) 2- علل الشرائع: تا پيغمبر (ص) فرمود: چون يكى از شما به بسترش رود گوشه جامه‏اش را روى آن بكشد زيرا نميداند چه بر آن پديد شده سپس گويد: بار خدايا اگر جانم را نگذاشتى در خوابم آن را بيامرز و اگرش رها كردى آن را حفظ كن با هر چه بنده‏هاى خوبت را حفظ كنى. (8) 3- قرب الاسناد: از پيغمبر (ص) (نزديك به مضمون شماره دو را آورده). (9) 4- خصال: در خبر شامى كه از امير مؤمنان (ع) پرسيد خواب چند قسم است؟ فرمود:

چهار قسم پيغمبران بر پشت خوابند و چشمشان نخوابد و در انتظار وحى پروردگارشان باشند عز و جل، و مؤمن بر پهلوى راست برابر قبله خوابد، و شاهان و فرزندانشان بر پهلوى چپ تا خوراكشان گوارا باشد، و ابليس و برادرانش و هر ديوانه و آفت‏زده بر رو خوابند با شكم‏

آداب و سنن-ترجمه جلد شانزدهم بحار الانوار         120    اخبار باب .....  ص : 118

 (1) 5- همان: تا امام كاظم (ع) كه رسول خدا (ص) سه تا را لعن كرده: آنكه توشه خود را تنها خورد (و بهمسفرانش ندهد) و آن سوارى كه در هامون تنها رود، و آنكه در خانه‏اى تنها بخوابد. (2) 6- همان در وصيت پيغمبر (ص) بعلى (ع) است كه اى على بر سه كس بيم ديوانگى است: آنكه ميان گورها بريند، و آنكه با يك پا پوش راه رود، و مردى كه تنها بخوابد. (3) 7- همان: تا پيغمبر (ص) فرمود: خدا بد دارد خوابيدن روى بام بى‏ديواره را و فرمود: هر كه بر آن بخوابد در پناه نباشد، و بد داشت كسى در خانه تنها بخوابد. (4) 8- همان: تا امير مؤمنان (ع) كه بفرزندش حسن فرمود: پسر جانم بتو چهار دستور نياموزم كه از پزشكت بى‏نياز كند گفت: چرا يا امير المؤمنين، فرمود: بر خوراك منشين جز كه گرسنه باشى، و از خوردن وامكش جز كه آن را بخواهى، و خوب بجو، و چون خواهى بخوابى سر خلاء برو و اگر اينها را بكار بندى از طب بى‏نياز گردى. (5) 9- امالى صدوق: در خبر مناهى است از پيغمبر (ص) كه فرمود: كسى از شما با دست آلوده نخوابد و اگر بخوابد و شيطانزده شود جز خود را ملامت نكند. (6) 10- عيون: تا رسول خدا (ص) كه فرمود: كودكان خود را از آلودگى غذا بشوئيد كه شيطان آن را ببويد و كودك هراس كند و دو فرشته نويسنده از آن آزار كشند.

علل الشرائع: تا امير مؤمنان (ع) (مانندش را آورده). (7) 11- محاسن: تا رسول خدا (ص) فرمود: آنكه در خانه تنها بخوابد، و آنكه تنها سفر كند دو شيطانند، و دو تا هم آسيب رسند و سه تا آرامش و انسانيت. (8) 12- همان: تا عيص كه از امام ششم (ع) پرسيدم از خوابيدن بر بام بى‏ديواره؟ فرمود پيغمبر (ص) از آن نهى كرده پرسيدمش از ديواره سه جانب؟ فرمود: نه مگر در چهار جانب گفتمش بلندى ديوار چند باشد؟ فرمود: كوتاه‏ترش نيم زرع يا يك وجب است. (9) 13- همان: تا امام ششم (ع) كه رسول خدا (ص) نهى كرده از شب خوابيدن در بام بى‏ديواره. (10) 14- همان: تا امام ششم (ع) كه بد داشت مرد بر بام بى‏ديواره بخوابد در شب و مرد و زن در اين باره برابرند. (11) 15- همان: تا امام ششم (ع) كه بد داشت شب خوابيدن در بام را تنها يا بر بام بى‏ديواره و مرد و زن برابرند. (12) 16- همان: تا امام ششم (ع) در بامى كه شب بر آن خوابند بى‏ديواره؟ بلندى ديواره‏

                        آداب و سنن-ترجمه جلد شانزدهم بحار الانوار، ص: 120

تا دو زراع بس است. (1) 17- همان: تا رسول خدا (ص) كه فرمود: هر كه بر بام بى‏ديواره بخوابد در شب و آزارى باو رسد جز خود را ملامت نكند. (2) 18- امام صادق (ع) فرمود: بخواب چون عابدان نه چون غافلان زيرا عابدان زيرك براى رفع خستگى ميخوابند و اما غافلان براى خوشى بخوابند، رسول خدا (ص) فرمود: چشمم بخواب است نه دلم، خوابت بقصد سبك كردن كار فرشته‏هايت باشد و كنار بودن از شهواتت، و بدان خود را آزمون كن كه بدانى درمانده و سستى و بر چيزى توانا نيستى از حركت و سكون خود جز بحكم خدا و تقديرش زيرا خواب برادر مرگ است و آن را نشانه مرگ شمار كه بيدارى ندارد و برگرد باصلاح هر چه از دستت رفته، و هر كه بخوابد از انجام واجبى يا سنتى يا مستحبى كه بدان از او فوت شوند آن خواب غافلان است و زيانكاران و صاحبش زيانمند است و هر كه پس از انجام هر واجب و سنت و اداء حقوق واجبه بخوابد آن خواب پسنديده باشد.

و راستى كه من براى هر كه از مردم اين زمان كه اين امور را انجام دهند چيزى سالمتر از خواب نميدانم زيرا مردم دين و خودسازى را رها كردند و بچپ‏گرائى زدند و آدمى با كوشش تواند نگويد ولى چگونه تواند نشنود مگر كه يك وسيله و خواب آنست، خدا عز و جل فرموده (36 سوره اسرى) راستى كه گوش و چشم و دل همه مسئوليت دارند و پرخوابى هم با اين همه آفاتى دارد و از پر نوشى زايد و آن هم از پرخورى و اين هر دو آدمى را سنگين كنند و دل را سخت كنند و از فكر و خشوع باز دارند.

خوابت را بگزار براى واپسين عمرت و خدا را با دل و زبان ياد كن و بترس از اينكه براز دلت آگاه است و دل بده بنماز خواندن كه چون بيدار شوى شيطانت گويد: شب دراز است و مقصودش از دست رفتن وقت مناجات و راز و نياز با پروردگار تو است، از استغفار در هر سحر غفلت مكن كه خداجويان شيفته آنند. (3) 19- طب الائمه: تا اينكه امام ششم (ع) در پاسخ يكى از دوستانش كه از او پرسيده بود يا ابن رسول الله من دختركى دارم كه بر او نگرانم زيرا در شبانه روز بسيار هراس كند و اگر بشود دعاى حفظ بر او كنيد آن حضرت بر او دعا كرده و فرمود: او را بخون گرفتن وادار كه از آن بهره برد. (4) 20- همان: تا امام ششم (ع) كه مردى بآن حضرت گفت: يا ابن رسول الله دخترى دارم كه در خواب پر هراس كند و بسا بدحال شود و آرام نگيرد، و بازويش بى‏حركت شود، يك‏

آداب و سنن-ترجمه جلد شانزدهم بحار الانوار         121    اخبار باب .....  ص : 121

پزشكى او را ديده و گفته، جن‏زده است و درمانى ندارد، فرمود: با خون گرفتن او را خنك كن و آب شبت پخته را با عسل سه روز باو بنوشان (راوى گويد) چنين كردم و باذن خدا عز و جل خوب شد. (1) 21- دعوات راوندى: بروايت ابن بابويه از احمد بن اسحاق وكيل قمى (رضي الله عنه) گفت نزد امام يازدهم رفتم و گفتم قربانت من در اندوهم از آنچه بمن ميرسد و ميخواستم آن را از پدرت بپرسم و موفق نشدم فرمود: چه باشد؟ گفتم: اى آقايم از پدرانت (ع) بما روايت رسيده كه خواب پيمبران بر پشت خوابيدنست و خواب مؤمنان بر پهلوى راست و خواب منافقان بر پهلوى چپ و خواب شياطين بر رو فرمود: چنين است، گفتم: اى آقايم من ميكوشم بر پهلوى راستم بخوابم و نميشود و خوابم نمى‏برد، ساعتى خاموش ماند و آنگاه فرمود: اى احمد نزديك من بيا، و نزديكش شدم، فرمود: اى احمد دستت را زير جامه‏ات ببر و بردم، و آن حضرت دستش را از زير جامه خود بدر آورد و زير جامه‏ام برد و دست راستش را بر پهلوى چپم كشيد و دست چپش را بر پهلوى راستم تا سه بار، احمد گفت از آن روز ديگر بر پهلوى چپ نميتوانم بخوابم. (2) و امام صادق (ع) فرمود: چون به بسترت جا كردى بينديش در شكمت چه دارى، و آن روز چه بدست آوردى، و بياد آور كه تو خواهى مرد و تو را معادى خواهد بود.

 (3)

باب چهل و چهارم خواندنيها و دعاها در خوابيدن و بيدار شدن‏

اخبار باب‏

 (4) 1- خصال: در اربعمائه كه امير مؤمنين فرمود: چون كسى از خواب بيدار شود بگويد

لا اله الا الله الحليم الكريم الحى القيوم و هو على كل شى‏ء قدير، سبحان رب النبيين و اله المرسلين رب السموات السبع و ما فيهن و ما بينهن و رب العرش العظيم و الحمد لله رب العالمين.

و چون از خواب برخاست و نشست بگويد پيش از آنكه بر پا شود

حسبى الله حسبى الرب من العباد حسبى الله الذى هو حسبى منذ كنت حسبى الله و نعم الوكيل.

چون كسى از شما برخاست باطراف آسمان نگاه كند و بخواند إِنَّ فِي خَلْقِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ تا إِنَّكَ لا تُخْلِفُ الْمِيعادَ 94- 90 آيات سوره آل عمران).

فرمود: كسى از شما خواهد بخوابد پهلو بزمين ننهد تا گويد: پناه دهم خودم و دينم‏

آداب و سنن-ترجمه جلد شانزدهم بحار الانوار         123    اخبار باب .....  ص : 121

را (1) و اهل مال و سرانجام هر كارم و آنچه خدا روزيم كرده و بمن داده در پناه عزه الله، و عظمه الله، و جبروت الله، و سلطان الله، و رحمه الله، و راحه الله، و غفر الله، و قوه الله، و قدره الله، و جلال الله، و صنع الله، و اركان الله، و يجمع الله، و برسول الله، و بقدره الله على ما يشاء.

از شر هر زهردار و هر گزنده، و از شر هر پرى و آدمى، و از شر هر جنبنده در زمين و آنچه از آن بدر آيد و آنچه از آسمان فرود آيد و بر آن بر آيد، و از شر هر جنبنده كه پروردگارم كاكلش را گرفته كه پروردگارم براه راست است و بهر چه تواناست و

لا حول و لا قوه الا بالله العلى العظيم‏

، زيرا رسول خدا (ص) حسن و حسين (ع) بدان پناهنده ميكرد و بدان امر فرموده (2) و فرمود: چون يكى از شما خواهد بخوابد دست راستش را زير گونه راست نهد و بگويد: به نام خدا پهلو نهادم براى خدا بر كيش ابراهيم و دين محمد و ولايت هر كه خدا طاعتش را واجب كرده هر چه خدا خواهد باشد و هر چه نخواهد نباشد، هر كه نزد خوابيدن آن را گويد، در حفظ باشد از دزد و غارتگر و زير آوار و فرشته‏ها برايش آمرزشخواهند، و هر كه تا بسترش رود قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ را بخواند خدا عز و جل پنجاه هزار فرشته باو گمارد تا همه شب او را پاسبانى كنند. (3) 2- امالى صدوق تا رسول خدا (ص) كه هر كه گاه آرميدن در بستر خواب سوره قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ را بخواند خدا گناهان پنجاه سالش بيامرزد. (4) ثواب الاعمال: مانندش را آورده جز كه قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ را صد بار گفته. (5) 3- خصال: تا امام صادق (ع) هر كه چون در بستر رود صد بار

لا اله الا الله‏

گويد خدا در بهشت برايش خانه‏اى بسازد و هر كه صد بار از خدا آمرزش جويد گناهانش بريزد چون برگ از درخت. (6) 4- قرب الاسناد: هر كه چون در بستر رود سه بار گويد:

الحمد لله الذى علا فقهر، و الحمد لله الذى بطن فخبر، و الحمد لله الذى ملك فقد رو الحمد لله الذي يحيي الموتى و هو على كل شى‏ء قدير

فرمود: از گناهانش بدر آيد چون روزى كه مادرزادش. (7) ثواب الاعمال: مانندش را آورده جز كه بعد از

يحيى الموتى و يميت الاحياء

دارد. (8) 5- عيون: در گزارش رجاء بن ضحاك از آنچه امام رضا (ع) در راه سفر بخراسان ميكرد گفته: در يك سوم پايان شب از بسترش با ذكر تسبيح و حمد و تكبير و تهليل و استغفار بر خاستى، و شبها در بسترش بسيار قرآن ميخواند و چون بآيه بهشت دار ميرسيد يا دوزخ‏

                        آداب و سنن-ترجمه جلد شانزدهم بحار الانوار، ص: 123

گفتار گريه ميكرد و از خدا بهشت ميخواست و از دوزخ پناه طلبيدى. (1) 6- علل الشرائع: تا على (ع) كه بمردى از بنى سعد فرمود: داستان خود و فاطمه (ع) را بتو باز نگويم: همسر من بود و محبوبتر همه، با مشك آب كشيد تا سينه‏اش پلاسيد، و دستاس آرد ساخت تا كفش تاول زد و خانه جاروب كرد تا جامه‏اش را گرد گرفت، و زير ديگ آتش افروخت تا جامه‏هايش سياه شد، و از آن زيانى سخت ديد، باو گفتم: كاش نزد پدرت ميرفتى و از او خدمتكارى ميخواستى تا كمكت ميكرد، نزد پيغمبر (ص) و در حضور او حديث كنها بودند و شرمش آمد و برگشت فرمود: پيغمبر (ص) دانست كه او را نيازيست كه آمده.

فرمود بامداد نزد ما آمد كه هنوز زير روپوش شبانه بوديم و سلام كرد و ما خموش مانديم و از وضع خود شرمگين بوديم باز سلام كرد و خموش مانديم با رسوم سلام كرد و ترسيديم اگر جواب ندهيم برگردد، شيوه او چنين بود كه سه بار سلام ميكرد و اگر باو اجازه نميدادند برميگشت، من گفتم:

و عليك السلام يا رسول الله‏

درآى، و درنگى نشد كه آمد بالاى سر ما نشست و فرمود: اى فاطمه ديروز چه نيازى داشتى نزد محمد، فرمود ترسيديم اگر پاسخش ندهيم برخيزد فرمود: من سر از زير سرپوش بدر آوردم و گفتم: يا رسول الله من به تو خبر دهم راستش او با مشك آب كشيده تا سينه‏اش آسيب ديده، و دستاس چرخانده تا كفش تاول بسته، و خانه روفته تا جامه‏هايش گرد آلود شدند و زير ديگ را افروخته تا جامه‏هايش سياه شدند من باو گفتم كاش نزد پدرت ميرفتى و از او خدمتكارى ميخواستى كه بتو كمك كند فرمود: آيا بشما چيزى نياموزم كه از خدمتكار بر آنان بهتر باشد؟ چون بخوابگاه خود رفتيد 33 بار تسبيح گوئيد و 33 بار حمد، 34 بار تكبير، فرمود: فاطمه (ع) سر بدر آورد و گفت:

راضى شدم از خدا و رسولش تا سه بار. (2) 7- همان: تا پيغمبر (ص) كه فرمود: چون كسى به بسترش جا كند با كنار جامه‏اش بدان كشد چون نداند چه بر آن پديد شده سپس گويد: خدايا اگر جانم را بازداشتى بيامرزش و اگرش رها كردى چنانش حفظ كن كه بنده‏هاى خوبت را. (3) 8- طب الائمه: يك دعاء براى كودك پر گريه، و براى كسى كه شب هراس كند، و براى زنى كه از درد شب نخوابد:

فَضَرَبْنا عَلَى آذانِهِمْ فِي الْكَهْفِ سِنِينَ عَدَداً*  ثُمَّ بَعَثْناهُمْ لِنَعْلَمَ أَيُّ الْحِزْبَيْنِ أَحْصى‏ لِما لَبِثُوا أَمَداً. (آيه 11 و 12 سوره الكهف). (4) و بسندى از امام باقر (ع) رسيده كه امير مؤمنان (ع) آن را فرموده.

9- همان: تا امام صادق (ع) كه فرمود: هر كه دلش يا تنش دچار ضعف شد گوشت بره‏

آداب و سنن-ترجمه جلد شانزدهم بحار الانوار         125    اخبار باب .....  ص : 121

با شير بخورد كه هر دردى را از هر بندش بيرون كشد و تنش و پشتش نيرو گيرند، و ده بار پيش از خوابش بگويد:

لا الله الا الله وحده لا شريك له يحيى و يميت و يميت و يحيى و هو حى لا يموت‏

و تسبيح فاطمه زهرا (ع) را هم بخواند با آيه الكرسى و سوره قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ. (1) 10- همان: تا امام صادق (ع) كه فرمود: به مفضل بن عمر كه اگر توانى شب نگذرانى جز با يازده حرف چنان كن، گويد: گفتم يا ابن رسول الله آنها را بمن خبر ده، فرمود:

اعوذ بعزت الله‏

اعوذ بقدرت الله، پناه بجلال خدا، پناه بجمال خدا، پناه بسلطان خدا، پناه بدفاع خدا، پناه بمنت خدا، پناه بجمع آورى خدا، پناه بملك خدا، پناه بتمام رحمت خدا، پناه برسول خدا (ص) و خاندانش (ع) از شر آنچه آفريده و بر آورده و جا نداده، و باو پناه بر از هر چه خواهى كه زيانت نرسانند گزنده‏ها و نه پريها، و نه آدميان و نه شيطان، ان شاء الله تعالى. (2) 11- تفسير عياشى: حسن بن راشد گفته: چون از خواب بيدار شدى بگو آن كلماتى كه آدم از پروردگارش دريافت: سبوح قدوس رب الملائكه و الروح پيشى دارد رحمتت بر خشمت لا اله الا انت من بخود ستم كردم مرا بيامرز و بمن رحم كن كه تو بسيار توبه پذيرى و مهربان و آمرزنده. (3) 12- مكارم الاخلاق: از امام صادق (ع) فرمود: چون چراغ نزدت آوردند بگو: بار خدايا بما نورى ده كه بدان ميان مردم راه برويم و ما را از نور خود در روز ملاقاتت محروم مساز بما نورى ده كه نورى‏

لا اله الا انت‏

، و چون چراغ خاموش شود بگو: خدايا ما را از ظلمات به نور برآور. (4) و از محمد بن مسلم است كه امام باقر (ع) فرمود: چون كسى بر دست راست خود پهلو گيرد بگويد: خدايا من خود را بتو واگذاردم و بتو رو كردم، و كارم را بتو وانهادم و بتو تكيه كردم، و بر تو توكل كردم از ترست، و از دل دادن بحضرتت، پناهى و نجاتگاهى از تو نيست جز خودت، ايمان دارم به كتابى كه فرود آوردى و برسولت كه فرستادى، و تسبيح فاطمه (ع) را بخواند، و هر كه را در خواب هراس گيرد وقتى به بسترش رود معوّذتين و آيه الكرسى را بخواند. (5) و از امام صادق (ع) كه بخوان سوره قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ، و قُلْ يا أَيُّهَا الْكافِرُونَ را هنگام خوابيدن كه برائت از شرك است و قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ شناسنامه خداست. (6) و از امير مؤمنانست كه از پيغمبر شما (ص) شنيدم كه بر فراز منبر ميفرمود: هر كه پس از هر نماز واجب آيه الكرسى را بخواند مانعى از رفتن بهشت ندارد جز همان مرگ، و بران ادامه ندهد جز صديق يا عابد، و هر كه آن را وقت آرميدن در بسترش بخواند خدا او را و همسايگانش‏

                        آداب و سنن-ترجمه جلد شانزدهم بحار الانوار، ص: 125

را در امان خود دارد. (1) رسول خدا (ص) فرموده هر كه وقت خواب سوره قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ را بخواند خدا گناه پنجاه سالش را بيامرزد. (2) از محمد بن مسلم از يكى از دو امام (ع) فرمود: كسى هنگام خوابيدن اين دعاء را ترك نكند كه پناه ميدهم خودم و نژادم و خانواده‏ام و مالم را به كلمات تا مه خدا از هر شيطان رجيم و از هر شيطان گزنده و از هر چشم زخم، كه آن دعاء تعويذ جبرئيل است براى امام حسن و امام حسين (ع). (3) و از امام صادق (ع) كه هر كه در بستر رود سه بار گويد:

الحمد لله الذى علا فقهر، و الحمد لله الذى بطن فخبر، و الحمد لله الذى ملك فقدر، و الحمد لله الذى يحيى الموتى و يميت الاحياء و هو على كل شى‏ء قدير

از گناهان خود بدر شود چون روزى كه مادرش زاد. (4) از پيغمبر (ص) كه فرمود: هر كه سوره أَلْهاكُمُ التَّكاثُرُ را هنگام خوابش بخواند از فتنه گور محفوظ ماند.

و براى رفع هراس در شب ده بار بگو:

اعوذ بكلمات الله من غضبه، و من عقابه، و من شر عباده، و مِنْ هَمَزاتِ الشَّياطِينِ  وَ أَعُوذُ بِكَ رَبِّ أَنْ يَحْضُرُونِ‏

كه پيغمبر بدان امر ميكرد و آيه الكرسى بخوان و هم: إِذْ يُغَشِّيكُمُ النُّعاسَ أَمَنَةً مِنْهُ وَ جَعَلْنا نَوْمَكُمْ سُباتاً. (5) و براى ترس از دزد امير مؤمنان (ع) فرمود: چون يكى از شما خواست بخوابد دست راست زير گونه راست نهد و بگويد:

بسم الله وضعت جنبى لله على مله ابراهيم و دين محمد (ص) و ولايه من افترض الله طاعته ما شاء الله كان و ما لم يشأ لم يكن اشهد ان الله على كل شى‏ء قدير

كه هر كه آن را نزد خواب گويد: محفوظ ماند از دزد و از اينكه خانه بر او خراب شود، و فرشته‏ها برايش آمرزشخ