بسمعه تعالي ، خوش آمديد . .

از دنيا آن براي تو ميماند كه به كار آخرتت آيد

طلاي علي با افتخار تقديم شما دوست عزيز مينمايد:

همه چيز درباره انواع بيماري ها و درمان مرض ها

vپوست
شايعترين مشكلات پوستي:
از آنجائيكه مبحث بيماريهاي پوستي، از مباحث گسترده و تخصصي مي‌باشد، در اينجا تنها به اختصار به برخي از شايعترين مشكلات اوليه پوستي كه به درمان با داروهاي بدون نسخه پاسخ مي‌دهند، اشاره مي‌شود.
بديهي است كه در صورت بروز مشكلات پوستي پيشرفته‌تر و يا تداوم همين مسائل اوليه پس از درمان با داروهاي بدون نسخه، مراجعه به پزشك
متخصص پوست و پيگيري درمان توصيه شده اجتناب ناپذير خواهد بود.

الف) درماتيت تماسي يا اگزما:

يكي از شايعترين مشكلات پوست مي‌باشد كه در نتيجه تماس با مواد خارجي (آلرژن يا محرك) ايجاد مي‌شود و مي‌تواند به دو صورت حاد يا مزمن بروز كند. در مرحله حاد، خارش، قرمزي، دانه دانه شدن، تاول و تورم موضع مشاهده مي‌شود كه معمولاً اين ضايعات بصورت تكه تكه در بدن منتشرند.
در موارد مزمن، پوست ضخيم و شاخي شده و در نتيجه خاراندن كنده شده، كبره بسته و ممكن است به عفونت ثانويه مبتلا شود.
درماتيت تماسي برحسب عامل ايجاد كننده به دو دسته درماتيت تماسي تحريكي و درماتيت تماسي آلرژيك يا حساسيتي تقسيم مي‌شود.

1) درماتيت تماسي تحريكي:
كه در اثر عوامل محرك اوليه يا ثانويه ايجاد مي‌شود. محركهاي اوليه نظير يك اسيد قوي، در همان تماس اول منجر به واكنش پوست مي‌شوند، اما محرك‌هاي ثانويه نظير عوامل شوينده، صابونها، مواد آرايشي و داروهاي موضعي، در صورت تماس مكرر با پوست، به درماتيت منجر مي‌شوند.
علائم اين نوع درماتيت مي‌تواند از يك سرخي معمولي پوست آغاز شود كه با خاراندن تا حد زخم شدن پوست پيش مي‌رود. محركهاي اوليه باعث سرخي و خارش پوست و يا زخمي شدن آن مي‌شوند، ولي محركهاي ثانويه التهابات خفيف دراز مدت ايجاد مي‌كنند كه به علائمي شبيه درماتيت مزمن منجر مي‌گردند.

2) درماتيت آلرژيك يا حساسيتي:
نوعي واكنش ايمني بدن نسبت به عوامل آلرژن يا حساسيت زا نظير مواد آرايشي برخي داروهاي موضعي، زيورآلات، گياهان سمي و غيره مي‌باشد.
اولين قدم براي درمان درماتيت تماسي، قطع تماس با عوامل محرك يا آلرژن است. سپس مي‌توان با استفاده از داروهاي موضعي بي‌حس كننده، ضد خارش و ضد التهاب به درمان علامتي بيماري پرداخت.

ب- ادرار سوختگي نوزادان:
ادرار سوختگي يا درماتيت كهنه بچه، از شايعترين انواع درماتيت در ميان نوزادان است كه بصورت يك التهاب پوستي حاد و گذرا بروز مي‌كند و مي‌تواند منجر به سوختگي، خارش و در نتيجه برهم خوردن آرامش و خواب نوزاد گردد.
يكي از شايعترين عوارض ادرار سوختگي، عفونتهاي باكتريايي و قارچي موضع است كه آنهم از رطوبت، گرما و قليايي بودن محيط، ناشي مي‌شود و عوارض جدي‌تري بدنبال خواهد داشت. در نتيجه در رابطه با اين مسئله پيشگيري كه بسيار هم آسان است، از اهميت فوق‌العاده‌اي برخوردار مي‌باشد.

نكات مهم براي پيشگيري از ادرار سوختگي:
* تا آنجا كه امكان دارد، موضع را تميز و خشك نگاه داريد:
- كهنه يا پوشك خيس نوزاد را هر چه سريعتر تعويض كنيد.
- شبها اغلب نوزاد به فاصله كوتاهي پس از بخواب رفتن ادرار مي‌كند. بنابراين تعويض كهنه يا پوشك در اين هنگام از ادرار سوختگي شبانه جلوگيري مي‌كند.
- پس از هر بار دفع ادرار يا مدفوع، موضع را با آب ساده يا صابون بچه شسته، خوب آبكشي كنيد. سپس موضع را خشك نموده و بگذاريد تا قبل از بستن مجدد هوا بخورد. مي‌توانيد قبل از بستن مجدد، از پودر تا لك استفاده نمائيد.
- هرگز از قسمتهاي خيس كهنه براي پاك كردن نوزاد استفاده نكنيد زيرا با اين كار خود آلودگي را روي پوست نوزاد پخش خواهيد كرد.
* توجه داشته باشيد كه كيفيت، لطافت و قدرت جذب پوشك يا كهنه بچه در پيشگيري از اين مشكل بسيار مهم است.
** در صورت استفاده از كهنه‌هاي پارچه‌اي، آنها را با محلولهاي ضد عفوني كننده‌اي نظير ستريميدسي يا ساولن (مراجعه به تك‌نگار اين دارو) ضدعفوني نمائيد.
و اما اگر ادرار سوختگي بروز كند، مي‌توان از فرآورده‌هاي التيام بخش موجود بهره گرفت ولي در صورت بروز هرگونه عفونت در موضع احتياط نموده وبا پزشك مشورت نمائيد.
**هشدار: مصرف پمادهاي ضد التهاب استروئيدي (كرتن‌ها
) نظير تريامسينولون- بتامتازون- هيدروكورتيزون- فلئوسينولون
و ... به اين منظور، كاملاً نابجا بوده و به عوارضي نظير نازكي و شكنندگي پوست و در نتيجه افزايش احتمال بروز عفونت در موضع منجرخواهد شد. مصرف اين پمادها در اين رابطه و ساير مشكلات پوستي، تنها با تجويز پزشك
مجاز است.

ج) آكنه يا جوش غرور جواني:
بثورات جلدي است كه از التهاب غدد چربي پوست خصوصاً در نواحي صورت، سينه و پشت ناشي مي‌شود. متأسفانه بدليل شيوع بالاي اين مسئله در ميان جوانان، امروزه خوددرماني آن بسيار متداول شده است در حاليكه رسيدن به يك نتيجه مطلوب در درمان آكنه، مستلزم تشخيص صحيح و تدوين يك درمان منطقي توسط پزشك متخصص مي‌باشد. بنابراين درمان اين مشكل، در مبحث داروهاي بدون نسخه نمي‌گنجد

ح) جرب يا گال:
عامل آن انگل ساركوپتس اسكابيه‌ئي (Sarcoptes scabiei) مي‌باشد كه از طريق تماس فرد آلوده به شخص سالم منتقل مي‌شود. از اين جهت خطر بروز آلودگي به سادگي نزد كليه افراد خانواده، دانش‌آموزان، زندانيان و غيره وجود دارد.
علائم ابتلاء:
- خارش در نواحي آلوده پوست.
- تاولهاي مرواريدي شكل
- دالان زير پوستي كه توسط انگل ايجاد مي‌شود و در روي پوست بصورت نقطه چين‌هاي زرد روشن تا قهوه‌اي و به حالت زيكزاك مشاهده مي‌شود.
در درمان اين بيماري از بنزوئيل بنزوات و كروتاميتون (رجوع به تك‌نگار اين دارو) استفاده مي‌شود ولي جهت درمان علامتي خارش ناشي از آن مي‌توان از ساير فرآورده‌هاي ضد التهاب و ضد خارش پوستي بهره گرفت.

د) خشكي و ترك خوردگي پوست:
اين مسئله كه معمولاً بصورت فصلي غالباً در فصل زمستان بروز مي‌كند، مي‌تواند عارضه ساير بيماريهاي پوستي نظير درماتيت تماسي باشد. تماس با مواد شوينده و پاك كننده، سوء تغذيه و آسيب فيزيكي لايه‌هاي پوست، از مهمترين عوامل ايجاد آن هستند و علائم آن عبارتند از خشونت و فلسي شدن پوست، از دست دادن انعطاف، ترك خوردگي، پوسته ريزي، التهاب و خارش.
خوشبختانه، براي رفع اين مشكل فرآورده‌هاي بسيار متنوعي در دسترس مي‌باشند كه مؤثرترين آنها، وازلين (رجوع به تك‌نگار اين دارو) و اوسرين هستند كه پايه غالب پمادها را تشكيل مي‌دهند.

سرما خوردگی
رينيت: التهاب مخاط بيني
سرماخوردگي معمولي، همه ساله ميليونها نفر را گرفتار مي سازد. با احتساب ويزيتهاي پرداختي به پزشكان، بهاي داروها و از سوي ديگر توقف كار بدليل نياز به استراحت براي هر فرد، شايد بتوان گفت كه سرماخوردگي از پرهزينه ترين بيماريهاست.
رينيت حساسيتي (آلرژيك) نيز نظير سرماخوردگي، در درجه اول بخشهاي فوقاني مجاري تنفسي را درگير مي كند. در حاليكه علائم اين دو بيماري بسيار شبيهند، عوامل آنها كاملا متفاوتند و به درمانهاي مجزا و متفاوتي هم نياز دارند.
اما خوشبختانه داروهاي موجود جهت سرماخوردگي و آلرژي، براي كنترل و درمان طيف وسيعي از علائم هر دو بيماري مفيد هستند.
به هر حال، با وجود تنوع فرآورده هاي داورئي بدون نسخه، انتخاب بهترين آنها دشوار و گاهي پيچيده خواهد بود و كليد اصلي انتخاب داروي صحيح مشروط به شناخت درست شما از علائم بيماريتان است.

دستگاه تنفس در دفاع از بدن ما چگونه عمل مي كند؟
آشنائي با عملكرد دستگاه تنفس مي تواند شما را در تشخيص علائم سرماخوردگي ياري كند. بيني بعنوان فوقاني ترين بخش دستگاه تنفس، هواي تنفسي شما را گرم و مرطوب ساخته و بصورت فيلتر (صافي) مانع ورود ذرات خارجي نظير غبار، باكتري و ساير آلاينده ها به بدن شما مي شود. در واقع، بجاي آنكه اين ذرات به ريه هاي شما وارد شوند، جذب لايه هاي مخاطي مي گردند.ترشحات مخاطي نيز از بيني به حلق رفته و به اين ترتيب يا بلعيده شده و يا خارج مي گردند.
مركز كنترل سرفه نيز كه در مغز شما قرار دارد، يك رشته وقايعي را هدايت مي كند كه در نهايت به واكنش سرفه منتهي مي شوند. هدف از سرفه، حفاظت ريه هاي شما در مقابل ذرات خارجي است كه اين عمل با خروج پرفشار هوا از ريه ها صورت مي گيرد.
از سوي ديگر، با مكانيسم مشابهي عطسه با اخراج هوا از بيني و دهان شما، حفرات بيني را از ذرات خارجي پاك مي كند.
اگر جه واكنشهاي عطسه و سرفه از مكانيسمهاي دفاعي بدن شما هستند، اما در شرايطي مي توانند به كلي آزار دهنده و غير قابل تحمل گردند. داروهاي مفيدي در دسته داروهاي بدون نسخه قرار دارند كه مي توانند بطور موثري تعداد دفعات و شدت آنها را كاهش دهند. به اين ترتيب در حالي كه مكانيسمهاي دفاعي طبيعي بدن مشغول مبارزه با بيماري شما مي باشند، بطور موقت از مزاحمتت اين علائم آسوده خواهيد بود.

چگونه سرماخوردگي را از آنفلوانزا تميز دهيم؟
سرماخوردگي توسط ويروسها ايجاد مي شود. نشانه هاي آن بسرعت بروز مي كنند، سريعا پيشرفت كرده و ناپديد مي گردند. علائم سرماخوردگي معمولا به مدت 5 الي 7 روز ادامه دارند. در صورتيكه اين علائم بيش از يكهفته الي ده روز و يا بيشتر ادامه پيدا كنند، حتما به پزشك مراجعه كنيد زيرا ممكن است مسئله فراتر از يك سرماخوردگي ساده بوده و يا عفونتي دركار باشد.
غالبا علائم سرماخوردگي ملايمتر از آنفلوانزا هستند. در نتيجه، توانايي شما در بازشناختن اين دو از هم بسيار مفيد خواهد بود.
افراديكه بسيار مستعد ابتلاء به آنفلوانزا مي باشند و يا بطور مداوم به آن مبتلاء مي شوند، بايد با نظر پزشك بطور ساليانه در برابر آن واكسينه شوند.

راهنماي تمايز سرماخوردگي از آنفلوانزا

علائم : سرفه غالبا خشک
سرما خوردگی: خفیف تا متوسط
آنفولانزا : متوسط تا شدید

علائم : تب
سرما خوردگی: نادر
آنفولانزا : شایع

علائم : کوفتگی
سرما خوردگی: خفیف
آنفولانزا : شدید

علائم : سردرد
سرما خوردگی: نادر
آنفولانزا : شایع

علائم : در د های عضلانی و مفصلی
سرما خوردگی: اندکی
آنفولانزا : شایع

علائم : آبریزش و گرفتگی بینی
سرما خوردگی: شایع
آنفولانزا : غیر شایع

علائم : عطسه
سرما خوردگی: شایع
آنفولانزا : غیر شایع

علائم : گلودرد
سرما خوردگی: شایع
آنفولانزا : غیر شایع
باز شناختن عفونتهاي باكتريايي از ويروسي:
برخلاف عفونتهاي ويروسي كه خودبخود بهبودي مي‌يابند، در صورت بروز يك عفونت باكتر‌يايي (آنچه كه در زبان عامه بعنوان چرك مثلاً چرك كردن گلو مطرح است)، تنها
پزشك ميتواند از عهده تشخيص و درمان قطعي آن برآيد و غالباً تشخيص اين دو نيز كار ساده‌اي نيست.
علائم عفونتهاي باكتريايي غالباً بسرعت بروز كرده، ميتوانند شامل غدد لنفاوي لوزه‌هاي متورم، تب، گلودرد و ترشخات زرد مايل به سبز بيني باشند ولي علائم تنفسي آن (عطسه و سرفه) معمولاً نظير عفونتهاي ويروسي هستند.
اگر با توجه به نشانه‌هاي مذكور، به ابتلاء به عفونت باكتريايي مشكوك شديد، فوراً ‌به
پزشك مراجعه كنيد. پزشك با تشخيص مناسب ميتواند بهترين آنتي بيوتيك را به شما توصيه كند

سوءهاضمه و نفخ
«سوء هضم» اصطلاحي است كه توسط بيماران براي توصيف علائم متعددي كه معمولاً پس از خوردن غذا احساس مي‌كنند، به وفور يكبار مي‌رود. بنابراين علامتي اختصاصي نبوده و ممكن است هم براي بيمار و هم براي پزشك معاني متفاوتي داشته باشد.
از نظر برخي بيماران، سوء هضم عبارت است از فقدان هضم طبيعي غذا و ممكن است پر بودن شكم، فشار يا درد را ذكر كنند. عده‌اي ديگر ممكن است مقصودشان از اين كلمه، سوزش سردل، آروغ، استاع يا نفخ شكم باشد.
در تعدادي از حالات، سوء هضم با مصرف برخي غذاها رابطه مستقيم دارد. بعنوان مثال بيماران مبتلا به تنگي مري مايعات را خوب تحمل مي‌كنند ولي خوردن غذاهاي جامد، ممكن است با ناراحتي مخصوصاً در زير جناغ همراه باشد.
بعضي غذاها بعلت آنكه در روده بخوبي هضم نمي‌شوند، ممكن است خوب تحمل نگردند بعنوان مثال خورردن غذاهاي چرب در
بيماريهاي لوزالمعده يا صفراوي. يا آنكه مركبات يا مواد غذايي ترش در بيماران مبتلا به زخمهاي گوارشي اغلب باعث بروز علائم سوءهضم مي‌شوند.
كمبود يا فقدان آنزيمهاي ضروري گوارشي نيز از مهمترين عوامل سوء هضم مي‌باشند.
نفخ يا تجمع گاز در دستگاه گوارش اساسي‌ترين شكايت افراد مبتلا به سوءهضم است. اصولاً احساس‌پري و فشار بلافاصله پس از غذا و تسكين آن با آروغ زدن را نفخ معده مي‌نامند. علت اصلي نفخ معده مصرف غذاهايي است كه تخليه معده را دچار كندي مي‌كنند (غذاهاي حاوي مقادير بالاي پروتئين و چربي).
در صورتيكه گازهاي معده با آروغ دفع نشده و به روده‌ها منتقل شوند مسئله بصورت احساس پري و فشار در روده‌ها بروز خواهد كرد كه با اجابت مزاج و دفع گاز برطرف مي‌شود. علت اصلي ديگر گاز روده‌ها، عمل تخمير باكتريهاي طبيعي روده بر روي مواد قندي و پروتئيني است. بهمين جهت متعاقب مصرف غذاهاي غني از فيبر (سبزيجات و ميوه‌جات) كه حاوي قندهاي طبيعي غيرقابل جذب مي‌باشند، افزايش مي‌يا

اسهال
افزايش غير طبيعي دفعات اجابت مزاج كه معمولاً با تغيير در قوام و حجم مدفوع همراه است، اسهال ناميده مي‌شود كه مي‌تواند به دو صورت حاد يا مزمن بروز كند.
اسهال مي‌تواند در اثر ابتلاء به عفونتهاي ميكروبي و يا ويروسي، بيماريها (نظير التهاب‌هاي روده‌اي و ايدز)، ناسازگاريهاي غذايي، حساسيت به الكل يا مسموميتها، بروز نمايد.
اصولاً اسهال خفيفي كه با ساير علائم (تب، دفع خون و ...) همراه نباشد، خودبخود بهبود مي‌يابد، اما در صورتيكه جنبه آزاردهنده‌اي به خود بگيرد، مي‌توان از فرآورده‌هاي ضد اسهال بهره گرفت. اين فرآورده‌ها نيز تنها در درمان شرايط موقت و گذرا توصيه مي‌شوند.
**هشدار: در صورتيكه اسهال بيش از دو روز بطول بيانجامد يا با تب بالا، از دست دادن %5 كل آب بدن يا دفع خون همراه شود، هرگز خوددرماني نكنيد و فوراً با پزشك تماس بگيريد.
ممكن است اسهال به از دست دادن مقدار زيادي از آب و املاح بدن منجر شود. در اين شرايط، دهان خشك شده و چشمها گود مي‌افتند. ضعف، كاهش ميزان دفع ادرار و سرگيجه نيز از علائم ديگر اين عارضه هستند. بنابراين جايگزيني آب از دست رفته براي افراد مبتلا به اسهال و خصوصاً در اطفال، از اهميت ويژه‌اي برخوردار است. در اينگونه موارد مي‌توان با نوشيدن انواع مايعات و يا استفاده از محلولهاي خوراكي نظير ا-آر-اس (رجوع به تك‌نگار اين دارو)، آب و املاح از دست رفته را باز گرداند.
در صورت عدم دسترسي به پودر بسته بندي شده ا-آر-اس، مي‌توانيد از فرمول زير براي تهيه آن استفاده نمائيد:
2 قاشق مرباخوري شكر
1 قاشق چايخوري نمك
1/2 قاشق چايخوري جوش شيرين
+ 4 ليوان آب جوشيده سرد شده و يا آب ميوه
*توجه: استفاده از محلولهاي تزريقي وريدي (انواع سرم) در اين موارد، تنها در صورتي ضرورت مي‌يابد كه بيش از %10 كل آب بدن از دست رفته باشد و تشخيص آن نيز بر عهده پزشك است.
از جمله روشهاي غير داروئي ديگري كه مي‌توانند به رفع علائم اسهال كمك كنند عبارتند از استراحت، رژيم غذايي مناسب (مصرف مايعا- غذاهاي كم حجم ولي مقوي و پرهيز از مصرف سبزيجات و ميوه‌جات خام) و خودداري از مصرف فرآورده‌هاي ملين.
ضمناً در مورد شيرخواراني كه از شير مادر تغذيه مي‌كنند بهيچ عنوان نبايد شير مادر را قطع نمود اما براي كودكاني كه با شير خشك تغذيه مي‌شوند، طبق تجويز پزشك نوع مناسب‌تري از شيرخشك توصيه مي‌شود.

درمان داروئي اسهال
فرآورده‌هاي ضد اسهال، علائم آزاردهنده اسهال را بهبود مي‌بخشند. مانند ساير داروها، در صورتيكه مصرف كننده ساير داروهاي OTC (بدون نسخه) و يا نسخه‌اي مي‌باشيد، در مصرف اين فرآورده‌ها احتياط نمائيد. فرآورده‌هاي ضد اسهال تنها براي درمان شرايط موقت و گذرا توصيه مي‌شوند، بنابراين اگر اسهال براي مدت دو روز ادامه يابد و يا با تب بالا، كاهش بيش از %5 كل آب بدن و يا دفع خون همراه شود، حتماً بايد با پزشك تماس بگيريد.

vزنان و زايمان
توصيه هاي دوران بارداري:
چگونگي مراجعه به پزشک در دوران حاملگي
اولين مراجعه بايد بلافاصله پس از مثبت شدن جواب آزمايش بارداري صورت گرفته تا اقدامات اوليه از قبيل تشکيل پرونده، آزمايش روتين بارداري، معاينات لازم واکسيناسيون و...انجام مي شود.اگر خانم باردار جزء گروه در معرض خطر نباشد، ملاقاتهاي بعدي در طي شش ماه اول هر ماه يک بار، طي ماههاي هفتم و هشتم هر دو هفته يک بار و پس از آن تا زمان زايمان هرهفته بايد صورت پذيرد.چنانچه خانم باردارجزء گروه هاي درمعرض خطر باشد، اين ملاقاتها در فواصل کمتري انجام خواهد شد.

خانمهاي در معرض خطر عبارتند از:
 داراي سن کمتر از ۲۰ سال يا بيشتر از ۳۵ سال
۲- خانمهايي که بارداري اولشان است
۳-خانمي که اولين مراجعه آنها درماه هفتم صورت بگيرد
۴- خانمهاي بسيار چاق و يا لاغر
۵- خانمهايي که سيگار يا الکل يا مواد مخدر مصرف مي کنند
۶- داراي مشکلات اقتصادي و اجتماعي
۷- داراي فقر آهن يا کم خوني يا شواهد دال بر تغذيه ناکافي مادر
۸- داراي مشکلات عصبي
۹- داراي فاکتور مامائي از قبيل: نازائي بيشتراز دوسال، سابقه سقط، سابقه مرده زائي، سابقه زايمان نارس، سابقه سزارين، سابقه عقب افتادگي ذر فرزندان ديگر، زايمان جنين کم وزن ( تاخير در رشد جنين)، حوادث جفتي يا خونريزي مادر و نارسايي يا مشکلات دهانه رحم.

علائم هشداردهنده مهم طي دوران حاملگي
غير از دستورات لازم در مورد حاملگي و مسائل مربوط به تغذيه، استراحت، خواب، اجابت مزاج، حمام کردن، لباس پوشيدن، سيگارکشيدن، مصرف دارو و الکل و مقاربت، به بيمار گوشزد مي شود در صورت مشاهده موارد زير سريعا به پزشک مراجعه نمايد:
۱-هرگونه خونريزي از واژن يا لکه بيني
۲- تورم صورت ياانگشتان (ورم قسمت فوقاني بدن)
۳- سردرد شديد يا مداوم
۴- تاري ديد
۵- دردشکم استفراغ مداوم
۶- تب يا لرز
۷- دفع ادرار دردناک
۸- خروج مايع از واژن
۹- تغيير محسوس در شدت يا تناوب حرکات جنين

vمواد ضد عفونی کننده
يك ضد عفوني كننده ايده‌آل، تركيبي است كه در رقت‌هاي بالا براي باكتريها، قارچها و ... كشنده اما براي بافتهاي بدن بي‌ضرر و در عين حال ارزان، پايدار و ترجيحاً بي‌رنگ و بي‌بو باشد.
اكثر ضد عفوني كننده‌هاي موضعي كه غالباً براي ضدعفوني زخمها و جراحات قبل از پانسمان بكار مي‌روند، موجب ترميم زخم نمي‌شوند، بلكه برعكس از ترميم جلوگيري مي‌كنند. بطور كلي پاك كردن خراشها و زخمهاي سطحي با پستن توسط آب و صابون بسيار مؤثرتر و كم خطرتر از بكارگيري آنهاست زيرا موادي كه بصورت موضعي بر پوست يا غشاء‌هاي مخاطي قرار مي‌گيرند، بطور غيرقابل پيش‌بيني جذب مي‌شوند. پانسمان محكم با لايه‌هاي پلاستيكي، رطوبت و افزايش دما، اغلب جذب را به مقدار زيادي افزايش مي‌دهند.
از ضد عفوني كننده‌هاي موضعي مي‌توان الكلها، آلدئيدها، اسيدها، فنل‌ها (كلرهگزيدين)، تركيبات اكسيد كننده (كاربامايدپراكسايد) و تركيبات يد (تنتوريد و پوويدون آيداين يا بتادين)، كلر (سديم هيپوكلريت)، تركيبات جيوه، نقره، روي و مس اشاره كرد.
همچنين برخي تركيبات مؤثر بر كشش سطحي نظير بنزآلكونيوم كلرايد و ستيل پيريدينيوم كلرايد ضد عفوني كننده‌هاي موضعي مؤثري هستند.
صابونها نيز ضدعفوني كننده‌هايي هستند كه چرك و ترشحات سطحي، لايه‌هاي جدا شده سطح پوست و باكتريهاي موجود در آنها را بر‌مي‌دارند. عمل فيزيكي شستشوي كامل دست با صابون ساده در برداشتن موقت باكتريها و ميكروارگانيسم‌هاي آلوده كننده ديگر از سطح پوست كاملاً مؤثر است. براي اثر ضد باكتريال اضافي، برخي مواد شيميايي ضد عفوني كننده به صابونهاي معيني اضافه مي‌شوند. اين مواد شيميايي ممكن است هم مفيد و هم بالقوه مضر باشند.

هیستامین (حساسیت)
در هنگام بروز يك واكنش حساسيتي (آلرژيك)، ماده شيميايي بنام هيستامين در بدن آزاد ميشود. مقادير افزايش يافته هيستامين منجر به پاسخ التهابي ميشود. اين واكنش بيشتر در بيني بروز ميكند چرا كه تراكم عروق در اين ناحيه بيش از ساير نقاط است. در سرماخوردگي نيز ويروس طي مراحلي منجر به ترشح هستامين مي‌گردد.
ضد هيستامينها با مهار آزاد سازي هستامين، ترشحات بيني را كاهش داده، منجر به بهبود آبريزش بيني مي‌گردند. اما عمده‌ترين و پردردسرترين عارضه جانبي اين داروها، خواب آلودگي است. برخي مردم نسبت به اين عارضه حساسيت بيشتري از خود نشان ميدهند، در صورتي كه خواب آلودگي بصورت جدي و غير قابل تحمل درآيد حتماً بايد با پزشك در ميان گذاشت. چه بسا داروهاي ضد هيستامين نسخه‌اي موجود باشند كه عاري از اين عارضه ميباشند.
معمولاً يك هشدار مهم روي برچسب كليه فرآورده‌هاي ضد هيستامين وجود دارد كه « اين دارو ممكن است باعث خواب آلودگي شود لذا ضمن درمان از رانندگي و كار با آلاتي كه نياز به هشياري كامل دارند، خودداري شود».
ميزان خواب آلودگي ناشي از ضد هيستامينها تا حد زيادي به نوع آنها وابسته است. خواب آورترين آنها، ديفن هيدرامين ميباشد. و كمترين اثر خواب آوري از آن كلرفنيرآمين است. هر چه اثر خواب آوري يك ضد هيستامين كمتر باشد، ساير عوارض جانبي آن نظير خشكي دهان، حلق و بيني، اشكال در دفع ادرار و يبوست نيز در طي مصرف آن از شيوع كمتري برخوردارند.
بايد توجه داشت كه اثر خواب آلودگي اين داروها در مصرف همزمان با الكل، خواب آورها، آرام بخشها، ضد افسردگيها، ضد اضطرابها و برخي مسكنها، شدت مي‌يابد.
موارد مصرف:
الف- درمان علامتي رينيت آلرژيك فصلي يا دائمي يا ساير حساسيتها.
ب- درمان علامتي خارشهاي حساسيتي خفيف و ناشي از كهير زدن.
ج- پيشگيري يا درمان تهوع و استفراغ ناشي از حركت (بيماري مسافرت)... به اين مورد در مبحث فرآورده‌هاي ضد تهوع و استفراغ اشاره خواهد شد.
د- مسكن و خواب آور (ديفن هيدرامين)... به اين مورد در مبحث فرآورده‌هاي موثر در رفع مسئله بي‌خوابي اشاره خواهد شد.
هـ- بيحس كننده موضعي در دندانپزشكي (الگزير ديفن هيدرامين بعنوان مسكن درد ناشي از آفت دهان).
و- ساير موارد... كه با تجويز پزشك و بر حسب مورد توصيه ميشود.
موارد منع مصرف:
نوزادان- آسم حاد- حساسيت نسبت به خود ضد هيستامين.
موارد احتياط:
آسم- بزرگي پروستات- گلوكوم (بالا بودن غير طبيعي فشار چشم)- احتباس ادرار- ديابت (مرض قند)- پركاري تيروئيد- بيماريهاي كليوي و يا قلبي عروقي - اطفال زير شش سال.

vچشم
فرآورده‌هاي چشمي
بدليل ارزش ويژه و حساسيت و ظرافت چشمها، تشخيص و درمان ناراحتيهاي مربوط به آنها از اهميت فوق‌العاده‌اي برخوردار است و به همين دليل داروهاي چشمي غالباً بصورت داروهاي نسخه‌اي مطرح هستند زيرا بايد تحت نظر
پزشك متخصص چشم تجويز شوند.
بطور طبيعي چشم از مكانيسمهاي ويژه دفاعي بهره مي‌گيرد. پلك و مژه‌ها از ورود اشياء خارجي به آن جلوگيري مي‌كنند. اشك چشم غبار و ذرات خارجي را از سطح آن شسته، خاصيت ضد عفوني كننده نيز دارد. ولي با اين وجود برخي اوقات مشكلاتي بروز مي‌كنند كه تنها با درمان داروئي مرتفع مي‌گردند.

ناراحتيهاي چشمي شايع و عوامل آنها:

الف - پلك چشم :
از مناقطي است كه التهاب و قرمزي آن بسيار شايع است. در اين شرايط، دچار خارش يا پوسته پوسته مي‌شود. ممكن است اين علائم بدليل حساسيت نسبت به رنگها و مواد مختلف موجود در محصولات آرايشي چشم بروز كنند. چنين حساسيتهايي معمولاً‌ بصورت دو طرفه هر دو چشم را گرفتار مي‌سازند.
براي جلوگيري از بروز اين مسئله، پيشنهاد مي‌شود كه محصولات آرايشي چشم را بيشتر از سه ماه مصرف نكرده و آنها را با محصولات جديد جايگزين نمائيد. زيرا احتمال آلودگي آنها در اثر تماس با موضع يا هوا وجود دارد. همچنين از مصرف هرگونه محصول آرايشي يا بهداشتي كه به حساسيت نسبت به آن مشكوك هستيد، جداً بپرهيزيد.
كمپرس سرد يا مصرف ضد هيستامينهاي خوراكي (رجوع به مبحث كلي ضد هيستامينها) در بهبود علائم اين نوع حساسيتها مؤثر هستند.

ب- التهاب لبه پلك چشم (Blepharitis):
نيز از مشكلات مزمن و عود كننده‌اي است كه پلك را گرفتار مي‌سازد. از علائم آن قرمزي، خارش و پوسته پوسته شدن پلك است كه مي‌تواند به ريزش مژه‌ها نيز منجر گردد.
در اين شرايط، كمپرس گرم براي مدت 15 تا 20 دقيقه به همراه درمان داروئي مناسب مي‌تواند مؤثر باشد. البته منظور از درمان داروئي غالباً استفاده از آنتي بيوتيكهاي موضعي است كه با تجويز پزشك توصيه مي‌شوند.

ج- التهاب قرنيه:
نيز از ناراحتيهاي چشمي است كه مي‌تواند ويروسي، ميكروبي و يا آلرژيك باشد ولي شايعترين شكل آن نوع ويروسي است.
التهاب ويروسي قرنيه اغلب با « چشم صورتي» شناخته مي‌شود زيرا چشم ظاهري صورتي رنگ به خود مي‌گيرد. علائم ديگر آن، تاري ديد، احساس ناراحتي و درد در چشم يا چشمها، احساس وجود جسم خارجي در چشم يا چشمها و گاهي اوقات تب و آبريزش از چشم يا چشمها هستند.
در صورتيكه ترشحات چشم بصورت غليظ يا مخاطي درآيد، خود درماني نكرده و با پزشك تماس بگيريد.
چشم صورتي شده بشدت آلوده مي‌باشد بنابراين بهداشت چشم در اين مواقع بسيار مهم است. هرگز قطره يا پماد چشمي ديگران را استفاده نكنيد. حالت صورتي چشم معمولاً خودبخود ظرف دو هفته برطرف خواهد شد. اما در حالت كلي درمان آن شامل مصرف اشك مصنوعي (رجوع به تك‌نگار اين دارو) يا فرآورده‌هاي ضد احتقان چشمي است. اگر نشانه‌هاي بيماري برطرف نشده و حتي بدتر شده، با پزشك تماس بگيريد، زيرا گاهي اوقات درمان قطعي اين شرايط، تجويز آنتي بيوتيكها همراه يا بدون استروئيدهاي موضعي است كه تنها تحت نظر پزشك توصيه مي‌شوند.

د- شايد بتوان
خشكي چشم را بعنوان شايعترين ناراحتي چشم مطرح كرد.
اين مشكل مي‌تواند بواسطه مصرف برخي داروها، پيري، بيماري يا بسياري عوامل ديگر بروز نمايد. كه بهترين درمان آن، استفاده از اشك مصنوعي (به بخش داروهای خرید آزاد مراجعه نمایید) است. البته از آنجائيكه براي جلوگيري از آلودگي اين فرآورده، ماده محافظ به آن افزوده مي‌شود، همين مسئله مي‌تواند به واكنشهاي حساسيتي (آلرژيك) منجر شود. در اين صورت بايد مصرف دارو را قطع نموده بجاي آن فرآورده‌اي عاري از ماده محافظ بكار برد كه اينگونه فرآورده‌ها بصورت يكبار مصرف عرضه مي‌شوند.
و- اگر ازلنزهاي تماسي چشم (خصوصاً نوع نرم) استفاده مي‌كنيد، در صورت بروز هرگونه تاري ديد يا حساسيت نسبت به نور، فوراً با پزشك تماس بگيريد.
توجه داشته باشيد كه رعايت بهداشت محلول نگهدارنده لنز و جالنزي، تعويض مرتب و بموقع آنها و انتخاب محلولهاي نگهدارنده‌اي كه با نوع لنز و چشم شما سازگاري كامل داشته باشند، در آسايش و آرامش شما نقش بسزايي دارند.
هرگز در هنگاميكه لنز روي چشم قرار دارد، از داروهاي چشمي استفاده نكنيد و بين مصرف داروهاي چشمي و استفاده از لنز فاصله بگذاريد. هر چند اصولاً با توجه به اينكه استفاده از لنز در شرايط ناراحتي چشم منع مي‌شود، اين موضوع خودبخود رعايت خواهد شد.

نكات قابل توجه قبل از مصرف داروهاي چشمي:
نحوه ريختن قطره چشمي در چشم:

سر را رو به بالا و عقب نگهداريد، پلك پائين را پائين بكشيد بطوريكه از كره چشم فاصله بگيرد. قطره چشمي را در اين حفره و در دورترين فاصله نسبت به بيني در چشم بچكانيد. سپس چشمها را براي چند لحظه ببنديد تا دارو بخوبي در چشم پراكنده شود.

نحوه استعمال پماد چشمي:

سر را رو به بالا و عقب نگهداريد. يك لايه نازك از پماد را روي لبه داخلي پلك پائين قرار دهيد. سپس چشمها را براي چند لحظه ببنديد و كمي ماساژ دهيد تا دارو بخوبي در چشم پراكنده شود.
- اصولاً قطره‌هاي چشمي براي مصرف روزانه و پمادهاي چشمي براي مصرف شبانه توصيه مي‌شوند، زيرا پمادهاي چشمي در روز تاري ديد ايجاد مي‌كنند اما در شب علاوه بر اينكه اين مسئله را ندارند، مدت زمان بيشتري در تماس با چشم هستند.

محل مناسب براي ريختن قطره چشمي --
محل مناسب براي قراردادن پماد
- هنگام مصرف مراقب باشيد كه سرقطره چكان يا تيوپ پماد با سطوح خارجي تماس پيدا نكند و پس از مصرف بلافاصله درب آنها را ببنديد.
- هرگز از قطره يا پماد چشمي ديگران استفاده نكنيد زيرا احتمال آلودگي اين فرآورده‌ها در حين مصرف بسيار بالاست.
- تاريخ انقضاء مصرف فرآورده‌هاي چشمي از اهميت خاصي برخوردار است، بطوريكه از زمان بازشدن درب و شروع مصرف تا تاريخ مشخصي مي توان از آن محصول استفاده كرد و اين تاريخ حتما در بسته بندي درج مي شود.
- هرگز از فرآورده هاي چشمي كه كدر شده يا تغيير رنگ داده يا حاوي رسوبات كريستالي مي باشند، استفاده نكنيد.
- فرآورده هاي چشمي براي مصرف بيش از سه روز توصيه نمي شوند. در صورتيكه پس از سه روز، هنوز هم ناراحتي چشم ادامه دارد، حتما به پزشك مراجعه كنيد.
- اگر مبتلا به بيماريهايي نظير ديابت، فشارخون بالا، گلوكوم و ... هستيد، هرگز خوددرماني نكرده و هرگونه فرآورده چشمي را فقط با تجويز پزشك مصرف نمائيد.
**هشدار: قطره‌هاي چشمي
نفازولين (ضد احتقان) و
نفازولين- آنتازولين (ضد احتقان و ضد حساسيت)، داروهاي نسخه‌اي هستند كه براي رفع قرمزي احتقاني چشم بدون منشاء عفوني كاربرد دارند. بنابراين تجويز آنها پس از تشخيص صحيح تنها تحت نظر
پزشك مجاز مي‌باشد. ضمناً مصرف اين داروها بيش از 3 روز متوالي، باعث بازگشت شديدتر حالت احتقاني چشم خواهد شد و احتمال حساسيت نسبت به اين داروها نيز وجود دارد.

هـ- در صورت
ورود غبار و ذرات خارجي به چشم ، اشك چشم آنرا شسته و خارجي مي‌كند. اگر اشك براي اين منظور كفايت نكند، مي‌توان از آي-باس Eye-Bath يا فرآورده‌هاي مشابه جهت شستشوي چشم استفاده كرد. البته توجه داشته باشيد كه اگر محل شستشوي چشم هرگونه آلودگي داشته باشد، خود بعنوان يك عامل ايجاد عفونت عمل خواهد كرد. پس بهداشتي بودن وسيله و محلول مورد استفاده براي شستشوي چشم بسيار اهميت دارد. اگر بعد از شستشو،‌ بهبودي حاصل نشد، حتماً با
پزشك تماس بگيريد.
 

vکنترل چربي خون
چربي های مواد به دو گروه اشباع شده و اشباع نشده تقسيم می گردند. چربي های اشباع شده ( مانند گوشت قرمز سوسيس، کالباس، همبرگر، قلوه، مغز زبان، کره، پنير، بستنی، شکلات، نارگيل ، کلوچه، پيراشکی و شير پرچرب) مستقيما چربی خون را افزايش می دهند؛ در حالی که چربي های اشباع نشده ( مانند روغن زيتون، روغن آفتابگردان، روغن سويا، روغن ذرت و گوشت ماهی، اردک و غاز) چنين اثری ندارند ، به علاوه چربي های اشباع نشده موجود در ماهي نه تنها خطر انسداد عروق را کاهش می دهد، بلکه به رقيق شدن خون کمک می کنند. بنابراين برای کنترل چربي خون توصيه می كنيم:
الف- مصرف مواد غذائی حاوی چربي های اشباع شده را تا حد ممکن کاهش دهيد.
ب - حداقل دوبار در هفته از ماهی ( به صورت کبابی يا پخته ) استفاده نماييد.
ج - حتی الامکان کره نباتی يا مارگارين را جايگزين کره معمولی كنيد.
د - در هفته بيشتر از سه يا چهار عدد تخم مرغ استفاده نكنيد.
ه - مرتب ورزش كنيد.
و- حداقل چهار تا پنج نوع ميوه يا سبزی تازه در وعده غذايي روزانه خود بگنجانيد.
ز- سيگار نكشيد.
ح - استرسهای محيطي را تا حد ممکن کاهش دهيد.

vدرد و تب
آستانه درد در افراد مختلف متفاوت است. بطوريكه دردي در يك فرد غيرقابل تحمل و در فرد ديگر قابل تحمل مي‌باشد.
براي درمان درد مهم است كه بدانيد:
براي درمان درد مهم است كه بدانيد:
- منشاء آن چيست؟
- از چه وقت شروع شده است؟
- چگونه و در چه مواقعي بروز مي‌كند؟
- شدت آن چقدر است؟

2**هشدار: در شرايطي كه درد مكرراً بروز مي‌كند يا با بي‌حسي، سرگيجه، تاري ديد، تهوع و استفراغ، تب يا گيجي همراه است به هيچ‌وجه خود درماني نكنيد.
چهار نوع اصلي از انواع درد بخوبي به مسكن‌هاي OTC پاسخ مي‌دهند كه شامل سردرد، درد عضلاني، درد مفاصل و قاعدگي دردناك مي‌باشند.

تشخيص و درمان تب:
معمولاً درجه حرارت دهاني بالاي 37/5 درجه سانتيگراد و مقعدي بالاي 38 درجه سانتيگراد و يا زيربغلي بالاي 37 درجه سانتيگراد را تب تلقي مي‌كنند. بنابراين دماي نقاط مختلف بدن متفاوت است و بعنوان مثال دماي 38 كه با دماسنج مقعدي خوانده مي‌شود، نشانگر تب نيست اما اگر همين دما را از دماسنج دهاني بخوانيم، بيمار نيم درجه تب دارد.
عامل ايجاد تب مي‌تواند يك عفونت ويروسي يا باكتريايي، از دست دادن آب بدن، آسيب بافتي (ناشي از جراحي)، بيماريهاي مزمني نظير سرطان يا نقرس باشد.
**هشدار: اگر تب بيش از 3 روز تدام يافت، حتماً با پزشك تماس بگيريد.
معمولاً فرد تب‌دار، از تعريق، سردرد، درد عضلاني، مفصل درد و پشت درد، طپش قلب، برافروختگي، خستگي و بي‌اشتهايي نيز شكايت دارد كه با درمان تب، اين علائم نيز برطرف خواهند شد.
آسپرين، استامينوفن و ايبوپروفن بعنوان تب‌بر اثرات مشابهي دارند، اما استامينوفن بدليل عوارض گوارشي كمتر، ارجحيت دارد. همچنين برخلاف آسپرين، استامينوفن را مي‌توان به اطفال كمتر از دوازده سال مبتلا به عفونتهاي ويروسي نظير آنفلوآنزا و آبله مرغان داد و مشكل سندرم ري را ندارد.
**هشدار: تب يك علامت كوتاه مدت و گذراي بيماري است اما در صورتيكه با پشت درد، دردهاي شكمي، اسهال، استفراغ، گرفتگي شديد بيني، اشكال در دفع ادرار و يا تشنج همراه شد، قبل از شروع درمان حتماً با پزشك مشورت كنيد.

دردمفاصل (محل اتصال و حركت استخوانها بر روي يكديگر)
شايعترين انواع مفصل درد مربوط به بيماريهاي التهابي استخوانها و مفاصل نظير استئوآرتريت (Osteoarthritis)، آرتريت روماتوئيد (Rheumatioid Arthritis) و بورسايتيس (Bursitis) ميباشند.
گرم كردن موضع مي‌تواند به كاهش درد كمك كند. از آنجائيكه اين نوع درد معمولاً با التهاب همراه است، بخوبي به مسكن‌هاي ضد التهاب پاسخ مي‌دهد.
- استئوآرتريت با سختي و درد مفاصل مشخص مي‌شود. پزشكان دريافته‌اند كه مصرف استامينوفن براي بهبود درد ناشي از اين بيماري بسيار مفيد است و اين نشان مي‌دهد كه درد ناشي از استئوآرتريت الزاماً نتيجه التهاب نيست.
اگر مشكوك به التهاب مفاصل هستيد،
پزشك معالج شما مي‌تواند در انتخاب بهترين درمان شما را راهنمائي كند.
ورزش مناسب، بطور مؤثري علائم بيماري را كاهش خواهد داد. افراد چاق بيش از ديگران از مشكلات مفصلي رنج مي‌برند زيرا بار بيشتري به مفاصل خود تحميل مي‌كنند. بنابراين كاهش وزن نيز در بهبود بيماري مؤثر است.
- در آرتريت روماتوئيد يا روماتيسم مفصلي، مفاصل خشك و دردناك شده، ورم مي‌كنند. ضعف و درد عضلاني نيز از علائم ديگر اين بيماري هستند، شايعترين درگيري در مفاصل دست، مچ دست و انگشتان، پاها و انگشتان پا مشاهده مي‌شود. مفاصل سرخ، متورم و گرم هستند.
اين بيماري در مراحل اوليه با آسپرين (البته در مقاديري بالاتر از مقادير غير نسخه‌اي آن) و ايبوپروفن قابل تسكين است. اما به هر حال از آنجائيكه يك بيماري پيشرونده و در موارد پيشرفته، ناتوان كننده مي‌باشد، انتخاب بهترين دارو را بر عهده
پزشك بگذاريد.
- بورسايتيس اغلب شانه‌ها، زانوها و يا آرنج‌ها را درگير مي‌كند.
نشانه شايع آن درد و سختي حركت در موضع درگير است.
براي تسريع بهبودي، بهترين كار محدود ساختن فعاليت و حركت مفصل مربوطه است. مسكن‌هاي
OTC براي تسكين مقطعي دردهاي بورسايتيس كاربرد دارند.

ملین ها
الف- ملين‌هاي حجيم كننده مدفوع:
اينگونه ملين‌ها با نگهداشتن آب در روده‌ها، باعث نرم شدن و افزايش حجم مدفوع مي‌شوند و به اين ترتيب حركات روده را جهت دفع تسريع مي‌كنند.
ملين‌هاي حجيم كننده مدفوع، براي مصرف دراز مدت، سالم‌ترين ملين‌ها هستند. البته براي شروع اثر آنها، 12 تا 24 ساعت و حتي گاهي تا 72 ساعت وقت لازمست.
نوسيدن يك ليوان آب بزرگ به همراه اينگونه ملين‌ها از اهميت ويژه‌اي برخوردار است زيرا نه تنها اثر آنها وابسته به آب است، بدينوسيله از انسداد لوله گوارش توسط آنها نيز جلوگيري مي‌شود.
موارد منع مصرف: حساسيت نسبت به دارو- انسداد روده- آپانديسيت- هرگونه احساس درد و ناراحتي شكم با علت ناشناخته- اشكال در بلع.
موارد احتياط: مصرف كنندگان داروهاي ديگوكسين (Digoxin) و آسپرين (ASA)- (بدليل جذب اين داروها توسط ملين‌هاي حجيم كننده و در نتيجه كاهش اثر آنها)- افراد مبتلا به ديابت (مرض قند).
عوارض مصرف بيش از حد دارو: نفخ و اتساع معده و بندرت انسداد روده.
مصرف در بارداري: تحت نظر پزشك.
مصرف در شيردهي: منعي ندارد.
نكات قابل توجه قبل از مصرف دارو:
- براي جلوگيري از انسداد لوله گوارش، پودر اين داروها را با آب كافي مصرف كنيد.
- فاصله زماني 2 ساعت را ميان مصرف اين داروها با ساير داروهاي مصرفي رعايت نمائيد.
- براي به حداقل رساندن تداخل دارو با غذا، در صورت مصرف آن بعنوان ملين، دارو را دو ساعت پس از غذا ميل كنيد اما در صورتيكه جنبه كمكي به رژيم لاغري را داشته باشد، مصرف آن دو ساعت قبل از غذا به بي‌اشتهايي نيز كمك خواهد نمود.
- مي‌توانيد براي ايجاد طعم مطلوبتر، دارو را با آب ميوه و يا شير مخلوط نمائيد.
ب- ملين‌هاي نمكي و ملين‌هاي نگهدارنده آب در مدفوع (هيپراسموتيك):
اينگونه ملين‌ها با نگهداشتن آب در مدفوع شده و با نرم كردن مدفوع، دفع آنرا تسهيل مي‌كنند. كاربرد اصلي آنها جهت آماده سازي روده براي معاينه، جراحي و يا دفع سموم در مسموميتهاست و در شرايط معمول نبايد از آنها براي درمان يبوست استفاده كرد.
ج) ملين‌هاي محرك :
اينگونه ملين‌ها معمولاً جهت تخليه كامل روده براي راديوگرافي، معاينه و يا جراحي‌هاي دستگاه گوارش كاربرد دارند و در شرايط معمول نبايد از آنها براي درمان يبوست استفاده كرد.
ملين‌هاي محرك باعث افزايش ترشحات و تحرك روده‌ها و در نتيجه تسريع تخليه روده مي‌شوند. از آنجا كه سريع‌الاثر هستند، غالباً از آنها استفاده نابجا مي‌شود كه اين مسئله مي‌تواند به كم آبي بدن، از دست دادن پروتئين و پتاسيم، دردها و گرفتگيهاي عضلاني شكم و يا حتي اختلال در عملكرد روده بزرگ منجر شود.
اين ملين‌ها بسيار مؤثر هستند ولي اثر آنها وابسته به ميزان مصرف است و از آنجا كه شروع اثر آنها سريع است، توصيه مي‌شود كه در مواقع مشخصي (بعنوان مثال بلافاصله قبل از خواب) مصرف شوند تا براي فعاليتهاي روزانه فرد مسئله ساز نشوند.
برخي از ملين‌هاي گياهي نيز وجود دارند كه با همين مكانيسم عمل مي‌كنند از جمله ملين‌هاي حاوي سنا و كاسكارا ساگرادا و يا روغن كرچك (نظير سي لاكس C-Lax)- سنالاكس (Senna-Lax) - سنالين (Sennalin)- سناگراف (Sennagraph)- كاسيالاكس (Cassia-Las)- ملين دينه (Dineh-Lasative)- لاگزاريسين (Lazaricin) كه هر چند بر انواع غير گياهي ارجحيت دارند ولي نبايد به صرف گياهي بودن، عوارض جانبي و منع مصرف آنها را ناديده گرفت چرا كه مثلاً كاسكاراساگرادا با ترشح در شير مادر، منجر به اسهال نوزاد خواهد شد.
فرآورده‌هاي ملين (ضد يبوست)
كاهش حركات روده و در نتيجه كاهش غير طبيعي دفعات اجابت مزاج كه معمولاً با تغيير در قوام مدفوع همراه است، يبوست ناميده مي‌شود.
يبوست مي‌تواند در اثرعدم مصرف كافي مايعات و يا رژيمهاي غذايي حاوي فيبر (سبزيجات و ميوه‌جات)، عدم تحرك و يا بعنوان عارضه برخي بيماريها و يا مصرف داروها بروز كند كه در بيشتر موارد با رفع عامل آن، به راحتي برطرف خواهد شد. درد قسمت تحتاني پشت، نفخ معده و سردرد، از علائم يبوست هستند.
متأسفانه امروزه اغلب از داروهاي ملين (ضد يبوست) جهت كاهش وزن و لاغري استفاده مي‌شود در حاليكه مصرف ملين‌ها به اين منظور بسيار خطرناك بوده و مي‌تواند به مشكلات جدي نظير كمبود ويتامينها و مواد معدني ضروري بدن منجر شود و از سوي ديگر نوعي وابستگي ايجاد كند بطوريكه بدون مصرف فرآورده ملين، عملكرد دفعي روده مختل خواهد شد. البته در مورد پودر برن (Bran)، كاربردي بعنوان كمك به رژيمهاي لاغري مورد تائيد مي‌باشد.
بنابراين، فرآورده‌هاي ملين را بايد تنها براي درمان كوتاه مدت (كمتر از يكهفته) بكار برد و بلافاصله پس از بازگشت حركات روده، به حالت طبيعي مصرف آنرا قطع نمود.
غالباً يبوست خودبخود بهبود مي‌يابد اما در صورتيكه جنبه آزادهنده‌اي به خود بگيرد، مي‌توان از يك ملين مناسب براي رفع علائم آن بهره گرفت. ملين‌هاي متنوعي وجود دارند كه در سرعت شروع اثر، محل اثر (راست روده- روده بزرگ و روده كوچك)، اشكال دارويي، فواصل مصرف، طعم، عوارض جانبي و بهاء متفاوتند. بنابراين، برحسب نوع مشكل خود مي‌توانيد مناسب‌ترين آنها را انتخاب كنيد. توجه داشته باشيد كه كليه فرآورده‌هاي ملين در مقادير بالاتر، بصورت مسهل عمل مي‌كنند.
هشدار:در صورتيكه يبوست با تهوع، استفراغ، خونريزي مقعد، سرگيجه و يا ضعف همراه شود، هرگز خود درماني نكنيد و فوراً باپزشك تماس بگيريد.
از آنجا كه كودكان قادر به توضيح علائم بيماري خود نيستند، قبل از تجويز داروهاي ملين بايد تشخيص قطعي را بر عهده پزشك گذاشت. بنابراين مصرف ملين‌ها در كودكان زير شش سال تنها با تجويز پزشك مجاز خواهد بود.

vهموروئید
فرآورده‌هاي ضد هموروئيد
هموروئيد يا بواسير عبارتست از بزرگ شدن شبكة عروق خوني ناحية مقعد و افزايش حجم توده بافت نگهدارندة آن بعلت كاهش ضخامت و ضعف جدار عروق اين ناحيه كه مي تواند بسيار ناراحت كننده ، آزار دهنده ، نا خوشايند و برخي اوقات دردناك باشد. گذشته از اين مسائل، هموروئيد مي تواند بصورت يك مشكل كاملاً جدي درآيد .
اين بيماري غالباً در ميان افراد 20 تا 50 سال شايع است و هم در زنان و هم مردان بروز مي كند . اين مسئله ممكن است از بارداري و درد زايمان ، بلند كردن بارهاي سنگين،يبوست يا اسهال هاي مزمن ، سر پا ايستادن هاي طولاني ، كمبود مايعات و فيبر(سبزيجات و ميوه جات ) در رژيم غذايي يا عفونت ناشي شود . بطور خلاصه ،هر گونه فشار اضافي به ناحية مقعد مي‌تواند به هموروئيد منتهي شود . حتي وراثت نيز از فاكتورهاي مؤثر در بروز اين بيماري است. هموروئيد معمولاً به يكي از حالات داخلي ، خارجي يا داخلي -خارجي بروز مي كند . همانطور كه از اسم آن پيداست ، در نوع داخلي ضايعات در داخل كانال مقعد قرار دارند، در حاليكه در نوع خارجي ضايعات در اطراف لبة مقعد مشاهده ميشوند و نوع داخلي-خارجي تلفيقي لز انواع اول و دوم مي‌باشد.

علائم هموروئيد:
اين علائم از يك علامت يا بيشتر و از خفيف تا شديد متغيرند. مهم آن است كه شما براي رفع مشكل خود، فرآورده‌اي را انتخاب نمائيد كه كليه علائم بيماري را پوشش دهند.
1- خارش: هنگاميكه مقعد ملهتب يا متورم ميشود، خروج ترشحات در اين ناحيه باعث ايجاد خارش مي‌شود. البته خارش مي‌تواند نتيجه بسياري ازعوامل ديگر هم باشد.
2- سوزش: مشكل شايع ديگر هموروئيد است كه نتيجه زخمهاي سطحي ناحيه مقعد ميباشد. درجه اين سوزش از يك احساس گرماي خفيف تا احساس آتش گرفتگي متغير است و ممكن است ثابت بماند يا شرايطي نظير ورزش يا خروج مدفوع بدتر شود.
3- درد: درد همورئيد غالباً در نتيجه التهاب، تورم، عفونت و يا برآمدگي همورئيد به خارج مقعد است كه با راه رفتن و نشستن تشديد مي‌شود و مي‌تواند از خفيف تا شديد باشد.
**هشدار:
در صورت درد شديد، حتماً‌ به پزشك
مراجعه كرده و جداً از خود درماني بپرهيزيد.
4- تورم: هموروئيد اغلب با تورم يا التهاب همراه است چه زماني كه عروق متورم (گشاد شده) مي‌شوند يا زماني كه تجمع مايع در بافت اطراف عروق متورم وجود دارد. تورم مي‌تواند منجر به احساس درد، سرخي، تحريك يا سوزش گردد

vکرمهای روده ای
هر چند گونه‌هاي متعددي از كرمهاي روده‌اي وجود دارند، اما مورد مصرف اصلي داروهاي جهت دفع شايع‌ترين انواع آنها نظير آسكاريس و كرمك (اكسيور) است.
البته تشخيص نهايي ابتلاء به اين كرمها نيز بر عهده
پزشك بوده و با آزمايشات مختلف مدفوع ميسر مي‌باشد

الف) آسكاريس :
اين كرم لوله اي در رودة انسان زند گي مي كند وبه سبب اندازة نسبتاً بزرگش (كه ممكن است تا30 سانتيمتر هم برسد ) هنگام خروج با مد فوع به سادگي قابل مشاهده است.
آسكاريس غذاي هضم شدة انسان را مي خورد وحتي گاهي نيز د يوارة روده را سوراخ كرده، خون مي مكد . گاهي ممكن است تعداد آنها در روده به حدي زياد شود كه مجراي آنرا بسته و سبب مرگ شخص شوند . در چنين مواقعي ، فقط به وسيلة جراحي بايد كرمها را از روده خارج كرد .
آسكاريس داراي جنس نر و ماده مي باشد بنابراين براي تكثير اين كرم در روده حضور هر دو جنس ضروري است .
از آنجائيكه تخمهاي كرم آسكاريس همراه با مدفوع دفع مي شوند ، از طريق آزمايش مدفوع و مشاهدة تخم كرم مي توان به وجود آن پي برد . اصولاً انتشار تخم آسكاريس بعلت عدم رعايت اصول بهداشتي بوده و از راه آب ، غذا و حتي هواي آلوده به گرد و غبار صورت مي گيرد .
ب ) كرمك يا اكسيور :
اين كرم كوچك(با حدود 1/5 سانتيمتر طول) در رودة بزرگ انسان (به ويژه كودكان) زندگي مي‌كند . از آنجائيكه كرمك ماده در اطراف مخرج تخم گذاري مي كند و بااين كار ، احساس خارش شديدي به كودك دست مي دهد . بدين ترتيب ، بوسيلة خاراندن ، تخم هاي كرمك به دست و به دنبال آن به دهان منتقل مي شوند . سرايت كرمك به افراد ديگر بيشتر از طريق دست و اشياء وگرد و غبار است .

مهمترين اصل به منظور جلوگيري از ابتلاء و انتشار آلودگي ، رعايت بهداشت فردي است :
- سبزيجات و ميوه جات را قبل از مصرف كاملاً شسته وضدعفوني نمائيد .
- قبل از صرف غذا و بعد از هر بار اجابت مزاج ، دستها را بخوبي بشوئيد .
- در صورت ابتلاء به آلود گي (خصوصاً به كرمك ) ، حتماً ناخن ها را كوتاه نگهداريد، اطراف مقعد را بطور مرتب شسته و خشك كنيد ( با استفاده از خشك كن ماشين ، آفتاب مستقيم واطو
 

بانک اطلاعات بیماریها