توصيه شده براي كليه كودكان ، جوانان و پدر و مادرها و شما كه عاشق پيشرفت هستيد
بيش از هزاران نكته و موضوع در اين قسمت موجود است
|
شیوههای تربیت جوان
|
|
|
اصول تربیت فرزندان |
|
تربیت چیست؟ تربیت یعنی اینکه از فرزندانمان مراقبت کنیم ، او را حمایت کنیم ، دوستش بداریم و در موارد لزوم او را راهنمایی کنیم به طوریکه، مهارتهای لازم برای زندگی بزرگسالی را کسب کنند. تربیت فرزندان وظیفه ای دشوار است که نیاز به فراگیری دانش و مهارت، بردباری، تمرین و صرف وقت دارد. برای تربیت فرزندان اصولی وجود دارد که با در نظر گرفتن آنها، مراقبت از فرزندان آسان تر، لذتبخش تر و پربارتر خواهد بود.
فراهم کردن محیطی امن برای کودکان کم سن موجب آرامش بیشتر شما در زمینه تربیت فرزندتان و جلوگیری از حوادث ناگوار خانگی می شود. با تغییر و جابجایی وسایل منزل بویژه، وسایلی که می توانند به کودک صدمه بزنند، این امکان را به کودک می دهید، در طول روز با امنیت بیشتری سرگرم باشد و شما آسوده تر باشید. کودکان نیازمند یک محیط جذاب هستند که فرصت های لازم را برای جست و جو، کشف، تجربه و رشد مهارتهای آنها فراهم می آورد. خانه ای که پر از اشیا جالب توجه می باشد، کنجکاوی کودک، رشد زبان و توانایی های هوشی او را تحریک خواهد کرد. همچنین می تواند کودک را سرگرم و فعال نگاه داشته و احتمال بدرفتاری او را کاهش دهد. کودکان به نظارت مناسب نیاز دارند، نظارت مناسب بدین معنی است که بدانید کودک کجاست و چه کاری انجام می دهد.
والدین لازم است در دسترس کودکان باشند. این بدان معنی نیست که همیشه با کودک خود باشید . بلکه منظور آن است در هنگامی که کودک به کمک مراقبت یا توجه نیاز دارد، در دسترس او باشید. وقتی کودک نزد شما می آید در صورت امکان کاری را که انجام می دهید کنار گذاشته و زمانی را با او بگذرانید.
بسیاری از والدین به اشتباه برای داشتن قاطعیت در برخورد با فرزندانشان از روشهای نامناسبی چون داد زدن، و تهدید کردن استفاده می کنند. در واقع انضباط قاطعانه به معنای: در رفتار با کودک شیوه نسبتاً باثباتی داشته باشید: وقتی در مقابل یک نوع رفتار نامطلوب کودک هر دفعه واکنش متفاوتی داشته باشید , مثلاً زمانی نادیده بگیرید و یا حتی تشویق کنید و زمانی دیگر همان رفتار را به شدت تنبیه و یا کودک را تهدید کنید)، کودک گیج می شود و نمی داند که رفتارش مطلوب است یا نه؟ هنگام بدرفتاری کودک به سرعت مداخله کنید: گاهی والدین آنقدر صبر می کنند تا بد رفتاری کودک شدید شود و آنوقت مداخله می کنند که به شدت کودک را تنبیه می کنند ( برا ی مثال : والدین در یک مهمانی ممکن است بیقراری کودک و اینکه حوصله اش سر رفته است بشنوند ولی هیچ اقدامی نکنند و بعد زمانی که بیقراری کودک شدید می شود و قشقرق راه می اندازد شروع به تنبیه کردن می کنند) به موقع کودکتان را برای انجام رفتار مناسب آموزش بدهید: رفتار مناسبی را که از کودک خود انتظار دارید به او آموزش دهید و از تشویق برای تقویت آن رفتارها اشتفاده کنید. با تعیین قوانین درخانه و خارج از خانه و آموزش آن به کودکان، آنان به تدریج کنترل بر رفتار های خود را یاد می گیرند.
وقتی والدین توقعات زیاد و یا زودتر از زمان لازم از کودک خود داشته باشند و یا انتظار کامل بودن را از فرزندان خود داشته باشند، در آن صورت مشکلاتی بروز پیدا خواهد کرد. مثلاً والدینی که انتظار دارند کودکشان همیشه مودب و شاد بوده و با آنان همکاری کند خود را در معرض یاس و مشکل با فرزند خود قرار می دهند. از کودک خود انتظار نداشته باشید کامل باشد. همه کودکان اشتباه می کنند اما بیشتر اشتباهات عمدی نیستند. برای والدین مهم است که انتظارات واقع بینانه از خود نیز داشته باشند. این نکته که شما می خواهید به عنوان یک والد تمام سعی خود را بکنید، خوب است. اما تلاش برای یک پدر و مادر کامل و بی نقص بودن فقط منجر به احساس ناکامی و بی کفایتی می شود. به خود خیلی سخت نگیرید. همه افراد از طریق تجربه می آموزند.
5. پدرها و مادرها از خودتان مراقبت کنید گاهی پدرها یا مادر ها در روند مراقبت از کودکشان نیازها و خواسته های اساسی خود را فراموش می کنند. وقتی نیازهای شخصی شما از نظر داشتن ارتباط با دوستان، تفریح، مطالعه و نیاز به تنها بودن در زمانهای خاص برآورده شود پدر یا مادر بودن آسان تر می گردد. والد خوب بودن بدین معنی نیست که کودک بر زندگی شما تسلط داشته باشد. اگر نیازهای شخصی شما به عنوان یک بزرگسال برآورده شود صبور بودن، ثبات داشتن و در دسترس کودک بودن برای شما آسان تر می شود . |
|
والدین |
|
نوجوان و جوان |
| کلیات بلوغ |
بلوغ یعنی چه؟بلوغ رسیدن به سن رشد است. یعنی پسر شما مرد و دختر شما زن می شود. در طی بلوغ، تغییرات سریعی در وضعیت جسمی و روحی فرزند شما رخ می دهد که در اثر آن قدرت باروری پیدا می کند و رفتار و احساس فرزند شما تغییر می کند. دوره ی بلوغ چه اهمیتی دارد؟گفتیم که بلوغ یعنی اینکه فرزند شما
قدرت باروری پیدا می کند و رفتارهای جنسی او شکل می گیرد؛ پس بلوغ زیربنای
زندگی بزرگسالی اوست. جامعه امروز نسبت به زمانی که شما دوره ی بلوغ را طی
می کردید بسیار تغییر کرده است. فرزند شما به وسایل ارتباط جمعی بسیاری از
جمله اینترنت و ماهواره دسترسی دارد؛ حتی اگر شما در خانه تان به آنها
دسترسی نداشته باشید. همچنین بچه های امروز در سن پایین تری نسبت به گذشته
بالغ می شوند در حالی که سن ازدواج افزایش یافته است. نفوذ شما روی فرزند
جوان تان کمتر از نفوذی است که پدر و مادرتان روی شما داشتند. همه ی اینها
موجب شده که رابطه جنسی قبل از ازدواج افزایش یابد. چرا شما باید در باره بلوغ بدانید؟گفیتم که بلوغ با تغییرات جسمی و روحی هراه است. با این تغییرات ناگهانی ممکن است فرزند شما دچار نگرانی شود. او در این زمان نیاز به کمک و راهنمایی دارد. اگر شما در مورد بلوغ آگاهی داشته باشید و اولین نشانه های بلوغ را تشخیص تشخیص دهید، می توانید برخورد مناسب را با فرزندتان داشته باشید و اطلاعات مناسب را به او بدهید تا این دوره را با سلامت طی کند. یادتان باشد که اگر او از کمک شما ناامید شود ممکن است اطلاعات نادرست را از منابع دیگر بگیرد |
| بلوغ در دختران |
ساختمان دستگاه تناسلی زنبرای اینکه بتوانید تغییرات بلوغ را در
دخترتان تشخیص دهید، قبل از هر چیز لازم است دستگاه تناسلی زن را بشناسید.
در اینجا در مورد هر یک از قسمت های دستگاه تناسلی زن و کار آن، توضیح
مختصری می دهیم. دستگاه تناسلی خارجیدستگاه تناسلی خارجی, آن قسمتی است که
از بیرون دیده می شود. این قسمت به ترتیب از بیرون به سمت داخل شامل
فرج(ولو)، پرده بکارت و مهبل(واژن) است. دستگاه تناسلی داخلیقسمت داخلی دستگاه تناسلی, آن قسمتی
است که در داخل لگن قرار گرفته و از بیرون دیده نمی شود. این قسمت شامل بچه
دان(رحم)، گردن رحم (سرویکس), لوله های رحمی (لوله های فالوپ) و تخمدان ها
است. عادت ماهیانه چگونه اتفاق می افتد؟عادت ماهیانه به خونریزی گفته می شود که پس از بلوغ به طور منظم و دوره ای در زنان رخ می دهد. پس از بلوغ از مغز هورمون هایی ترشح می شود که روی تخمدان ها اثر کرده و موجب تولید هورمون های زنانه(استروژن و پروژسترون) از تخمدان ها می شوند. این هورمون ها موجب آزاد شدن سلول جنسی زنانه(تخمک) از تخمدان و ضخیم و پر خون شدن لایه داخلی رحم(اندومتر) می شوند. تخمکی که از تخمدان آزاد شده است، به داخل لوله رحمی می افتد. اگر سلول جنسی مرد(اسپرم) در مجاورت این تخمک قرار بگیرد و لقاح یعنی ترکیب تخمک و اسپرم اتفاق بیفتد سلول تخم ایجاد شده و با کاشته شدن آن در رحم حاملگی رخ می دهد. در طول مدت حاملگی عادت ماهیانه قطع می شود. اما اگر حاملگی اتفاق نیفتد، تخمک از بین می رود و لایه داخلی رحم که ضخیم شده بود، شروع به ریزش می کند و قاعدگی اتفاق می افتد و مجددا این وقایع تکرار می شود. معمولا از یک خونریزی عادت ماهیانه تا خونریزی بعدی 28 روز طول می کشد و معمولا تخمکگذاری 14 روز قبل از شروع خونریزی است. در هر دوره نیز یک تخمک از یکی از تخمدان ها آزاد می شود. حاملگی چگونه اتفاق می افتد؟زمانی که نزدیکی (مقاربت) انجام می شود
با خروج مایع منی(انزال) در داخل واژن، اسپرم ها شروع به حرکت به سمت گردن
رحم می کنند و از دهانه رحم عبور کرده به سمت قاعده رحم می روند. در قاعده
رحم تعدادی به سمت لوله رحمی سمت راست و تعدادی به سمت لوله رحمی سمت چپ می
روند. اسپرم ها در داخل لوله به سمت تخمدان می روند تا به تخمک برسند.
تعدادی زیادی اسپرم دور تخمک را می گیرند اما تنها یک اسپرم می تواند به
داخل تخمک نفوذ کرده و سلول تخم تشکیل می شود. این سلول تخم در حین تقسیم
شدن و رشد کردن به سمت رحم حرکت می کند. وقتی به رحم رسید وارد لایه داخلی
رحم شده و در آنجا رشد می کند تا جنین بزرگ شده و زمان زایمان برسد. تغییرات جسمی دوره بلوغ دختران چیست؟تغییرات جسمی بلوغ در دختران به ترتیب شامل جوانه زدن نوک پستان ها و رشد آنها، سریع شدن رشد، پیدایش موهای ناحیه تناسلی و زیر بغل و عادت ماهیانه است. رشد پستان ها: اولین نشانه بلوغ
در دختران، جوانه زدن پستان ها است که معمولا در سنین بین 5/7 تا 5/12
سالگی روی می دهد. البته به طور متوسط در 5/9 سالگی پستان ها رشد می کنند.
جوانه زدن پستان ها از نوک پستان شروع می شود. پستان ها دردناک و حساس می
شوند. در پایان دوره بلوغ، رشد پستان ها کامل می شود. با جوانه زدن پستان
ها باید برای دخترتان توضیح دهید که این درد با کامل شدن رشد پستان از بین
می رود. گاهی رشد پستان ها موجب خجالت او و خم شدن به سمت جلو می شود که در
این موارد نیز باید به او تذکر بدهید که این یک مرحله طبیعی از رشد است و
لباس هایی برای او تهیه کنید که با پوشیدن آن، پستان ها کمتر مشخص باشند تا
احساس راحتی بیشتری داشته باشد. بهداشت عادت ماهیانه(نکاتی که در زمان عادت ماهیانه باید رعایت شود): می دانیم که خون یک محیط مناسب برای رشد میکروب هاست وهمچنین بوی بدی نیز دارد. بنابراین موارد زیر در زمان عادت ماهیانه باید رعایت شود: 1- از نوارهای بهداشتی استفاده شود.
نوار بهداشتی هر 3 تا 4 ساعت یک بار و یا به محض خیس شدن باید تعویض شود. پیدایش هیکل زنانه: در پایان دوره بلوغ، چربی در ناحیه ران و باسن جمع شده، پستان ها کاملا رشد کرده و هیکل زنانه بوجود می آید. همزمان با این تغییرات رحم، مهبل و سایر قسمت های دستگاه تناسلی نیز رشد می کنند و این رشد معمولا در 18 سالگی کامل می شود. |
| بلوغ در پسران |
ساختمان دستگاه تناسلی مرددستگاه تناسلی مرد شامل آلت تناسلی، بیضه ها، کیسه بیضه، اپیدیدیم، مجرای خروجی، پروستات و کیسه های منی است. آلت تناسلی: قسمت انتهایی
دستگاه ادراری است و مجرای ادرار از میان آن می گذرد. آلت تناسلی قابل نعوظ
است یعنی می تواند پرخون شود و به حالت انقباض درآید( سفت شود). انزال یعنی
خروج مایع منی از طریق مجرای ادرار در آلت تناسلی انجام می شود. تغییرات بلوغ در پسرانتغییرات بلوغ در پسران شامل رشد جسمی و افزایش قد، بزرگ شدن بیضه ها، بزرگ شدن آلت تناسلی، احتلام، رویش موهای زهار، رویش موهای زیر بغل و افازیش موهای بدن، رویش ریش و سبیل، تغییرات پوست بدن، تغییر صدا و رشد عضلانی است. در اینجا هر یک از این موارد را برای شما توضیح می دهیم. بزرگ شدن بیضه ها: اولین علامت
بلوغ در پسرها بزرگ شدن بیضه هاست که اغلب از سن 5/9 سالگی شروع و تا حدود
20 سالگی رشد آن کامل می شود. |
| تغذیه در دوران بلوغ |
|
بلوغ دوران حساسی از رشد و تکامل هر انسان است که در طی آن نیاز به انرژی و مواد مغذی افزایش می یابد. از جمله علل این افزایش نیاز آن است که در طی بلوغ، سرعت رشد جسمی افزایش می یابد، عادات غذایی تغییر می کند، تمایل به فعالیتهای بدنی و ورزش وجود دارد و ممکن است ازدواج و بارداری در این دوران اتفاق بیفتد. موضوعات ذیل در این بخش توضیح داده شده است:
انرژینیاز به انرژی درنوجوانان بدلیل متفاوت بودن سرعت رشد و
میزان فعالیت جسمی متفاوت است. نیاز به انرژی در پسران نوجوان زیاد تر است
زیرا افزایش سرعت رشد پسران بیشتر بوده و عضلات آنان بیشتر از دختران است.
توصیه میشود دربرنامه غذایی روزانه نوجوانان مواد نشاسته ای ( نان – برنج –
ماکارونی و ...) به مقدار کافی گنجانده شود. بخش عمده ای انرژی مورد نیاز
آنان از طریق مصرف این مواد باید تامین گردد. پروتئیندر دوران بلوغ سرعت رشد بدن بیشتر میشود و چون بدن برای
رشد به پروتئین نیاز دارد نوجوانان باید در برنامه غذایی روزانه خود از
منابع پروتئین حیوانی ( گوشت، تخم مرغ، شیر و ....) و پروتئین گیاهی (
حبوبات و غلات ) بیشتر استفاده نمایند. برای افزایش ارزش غذایی بهتر است
پروتئینهای حیوانی و گیاهی همراه هم ( مثلاً نان و تخم مرغ ، نان و شیر،
شیربرنج، ماکارونی با پنیر، نان و ماست ) و یا دو نوع پروتئین گیاهی با هم
( مثلاً عدس پلو، لوبیا پلو، عدسی با نان، لوبیا با نان ) مصرف گردند.
ویتامینهانوجوانان باید با مصرف روزانه چهار گروه اصلی غذایی ( شیر ولبنیات، نان و غلات، گوشت و تخم مرغ و حبوبات و مغزها، میوه ها و سبزیها ) ویتامینها و املاح مورد نیاز خود را تامین نمایند. ویتامین Aنوجوانان چون درحال رشد هستند باید در برنامه غذایی روزانه خود از مواد غذایی دارای ویتامین A مانند کره، جگر، شیر، زرده تخم مرغ، انواع سبزیهای برگ سبز نظیر اسفناج و سبزیهای زرد و نارنجی مانند هویج، کدو حلوایی و میوه های نظیر هلو، آلو، زرد آلو، خرمالو، طالبی و سایر میوه های زرد ونارنجی رنگ بیشتر استفاده نمایند. ویتامین Dویتامین D با افزایش جذب کلسیم و فسفر از روده باریک به استحکام استخوانها کمک می کند و بنابراین برای رشد اسکلت بدن مورد نیاز است. بنابراین، جگر، زرده تخم مرغ ، پنیر و ماست که از منابع خوب ویتامین D هستند باید دربرنامه غذایی روزانه نوجوانان گنجانده شوند. مهمترین منبع تامین کننده ویتامین D بدن انسان نور خورشید است. در اثر تماس مستقیم نور آفتاب با پوست بدن (نه از پشت شیشه ) ماده ای به نام 7- دهیدروکلسترول که درزیر پوست وجود دارد به ویتامین D تبد یل میگردد. ویتامین های گروه Bویتامینهای گروه B برای آزاد شدن انرژی از کربوهیدراتها لازمند. دردوران بلوغ به دلیل افزایش نیاز به انرژی، نیاز به ویتامینهای گروه B افزایش می یابد. بنابراین ویتامینهای گروه ب مانند B12- B6- B2- B1 و ... باید در دوران بلوغ بیشتر مصرف شوند. این گروه ویتامین ها در گوشت، جگر، زرده تخم مرغ، غلات و حبوبات وجود دارد. البته ویتامین B12 فقط درغذاهای حیوانی مانند گوشت قرمز، ماهی، جگر، دل، قلوه، تخم مرغ، شیر و لبنیات یافت می گردد. ویتامین Cنوجوانان باید هر روز از منابع غنی از ویتامین ث مانند
انواع مرکبات، گوجه فرنگی، انواع فلفل سبز، کلم، گل کلم، سیب زمینی، شلغم،
ترب، پیاز، طالبی، کاهو و انواع سبزیهای تازه مصرف نمایند. نوجوانانی که
میوه و سبزی تازه در برنامه غذایی روزانه خود مصرف نمی کنند اغلب با کمبود
ویتامین C مواجه میشوند. ویتامین C برای مقاومت بدن در مقابل بیماریها
ضروری است. بنابر این باید نوجوانان را تشویق نمود که هر روز میوه و سبزی
تازه و خام مصرف کنند. سبزی های پخته و میوه هایی که به شکل کمپوت در آمده
اند ویتامین C کافی ندارند چون این ویتامین در اثر حرارت از بین میرود.
املاحآهننیاز به آهن در دوران بلوغ بیشتر میشود که در قسمت کم
خونی فقر آهن در دوران مدرسه و بلوغ شرح داده شده است. نوجوانان باید
دربرنامه غذایی روزانه شان از غذاهای حاوی آهن مانند گوشت، مرغ، ماهی، جگر،
حبوبات و سبزیجات برگ سبز استفاده نمایند. از آنجا که ویتامین C موجب میشود
که آهن غذا بهتر جذب شود، نوجوانان می بایستی با مصرف مواد غذایی حاوی
ویتامین C (مرکبات، گوجه فرنگی و سبزیهای تازه ) همراه با غذا به جذب آهن
کمک کنند. کلسیمبدلیل رشد سریع استخوانهای بدن، نیاز به کلسیم در دوران بلوغ افزایش می یابد. اگرنوجوانان هر روز از شیر و فرآورده های شیری ( ماست، پنیر، کشک، بستنی ) به مقدار کافی استفاده نمایند نیاز به کلسیم در آنان تامین میشود. مصرف روزانه سه واحد ازگروه شیر و لبنیات برای نوجوانان توصیه میشود. هرواحد معادل یک لیوان شیر و یا یک لیوان ماست و یا 60 گرم پنیر ( به اندازه دو قوطی کبریت ) است. نکته
رویدر دوران بلوغ بدلیل افزایش سرعت رشد بدن نیاز به پروتئینها افزایش می یابد. چون برای ساختن پروتئین،"روی" مورد نیاز است، بنابراین نیاز به روی در دوران بلوغ بیشتر میگردد و باید دربرنامه غذایی روزانه نوجوانان منابع غذایی حاوی روی یعنی گروه گوشت و حبوبات، تخم مرغ و مغزها گنجانده شوند. یدید ماده اصلی ساختمان غده تیروئید است و نقش مهمی در رشد
و نمو بدن دارد. غذاهای دریایی مانند ماهی و میگوی آب شور، غنی ترین منابع
ید هستند. مقدار ید لبنیات و تخم مرغ متغیر است و بستگی به فصل سال و میزان
ید خاکی که حیوان در آن پرورش یافته است متفاوت است. از آنجایی که آب و خاک
کشورما میزان ید کافی ندارد جهت پیشگیری و کنترل اختلالات ناشی از کمبود ید
مصرف نمک یددار الزامی است.
برنامه غذایی روزانه نوجوانانمصرف روزانه 3 واحد گروه شیر و لبنیات، 2 تا 3 واحد گروه گوشت و حبوبات 3 تا 5 واحد گروه سبزی ها و میوه ها و 6 تا 11 واحد گروه نان و غلات برای نوجوانان توصیه میشود. مقدار هر واحد درقسمت گروههای غذایی ذکر شده است. نوجوانان باید هر روز از سه وعده غذای اصلی و دو میان وعده استفاده نمایند. قسمتی از انرژی روزانه نوجوانان باید از طریق مصرف میان
وعده ها تامین شود بنابر این نوجوانان باید از میان وعده هایی استفاده
نمایند که هم انرژی زا باشند و هم موادی که برای رشد و سلامت بدن آنها لازم
است را تامین نمایند. میان وعده های مناسب عبارتند از میوه های تازه و خشک،
کشمش، خرما، انجیر، پسته، بادام، گردو، توت خشک، نان، پنیر و گردو، نان و
کره و مربا، نان و تخم مرغ، شیر و کیک، شیر و بیسکویت، نان و کره و
حلواشکری، نخودچی و کشمش، عدسی، شیر و کلوچه، ساندویج های کوکو، مرغ، تخم
مرغ و ....
مشکلات تغذیه ای در سنین مدرسه و بلوغنداشتن تمایل به صرف صبحانهصبحانه نخوردن یکی از مشکلات شایع در این دوران است. مطالعات نشان داده است که دانش آموزانی که بدون خوردن صبحانه به مدرسه میروند یاد گیری و کارآیی لازم را ندارند. نخوردن صبحانه و گرسنگی در طی ساعات کلاس درس موجب پایین آمدن قند خون و نرسیدن گلوکز (قند خون) به مغز میشود که نتیجه آن اختلال در عملکرد مغز است. معمولاً دانش آموزان نداشتن وقت را دلیل نخوردن صبحانه عنوان می کنند.
تمایل به مصرف غذاهای غیرخانگیمصرف غذاهای غیر خانگی ( مانند انواع ساندویج های سوسیس،
کالباس، همبرگر و ..) در بین کودکان سنین مدرسه و نوجوانان رایج است. این
نوع مواد غذایی معمولاً از نظر مواد مغذی به ویژه آهن، کلسیم، ویتامین B2 ،
C ، A و اسید فولیک فقیرند و درصورتی که جایگزین غذاهای خانگی و سنتی شده و
بطور مداوم مصرف شوند، بدن با کمبود ویتامین ها و املاحی که برای تنظیم
فعالیتهای حیاتی بدن مورد نیاز است، مواجه میشود. باید به دانش آموزان
توصیه شود که در مصرف این نوع غذاها افراط نکنند و دربرنامه غذایی خود
بیشتر از غذاهای سنتی و معمول خانواده و از چهار گروه غذایی اصلی استفاده
نمایند. البته مصرف ساندویج های سوسیس و کالباس هم اگر درخانه درست شود (
به شرطی که دائمی نباشد ) و سبزیجات ضد عفونی شده مثل گوجه فرنگی، کاهو
و... درکنار آن گذاشته شود سالمتر و کاملتر است. کودکان به هر حال همبرگر و
ساندویچ ها را دوست دارند؛ سعی کنید آنها را نیز در خانه و با مواد سالم
تهیه کنید. همبرگرهایی که در اغذیه فروشی ها مورد استفاده قرار میگیرند
عمدتاً قابل اعتماد نیستند. درخانه با گوشت و پیاز چرخ کرده همراه با پودر
سویا میتوان برای کودکان همبرگر درست کرد و پس از پخته شده با اضافه کردن
کاهو، گوجه فرنگی و سیب زمینی ساندویچ را کامل نمود. استفاده از روشهای غلط کنترل وزنرفتارهای غذایی غلط مانند رژیم سخت غذایی و استفاده از
روشهای غلط کنترل وزن بخصوص در دختران نوجوان
شایع است. دختران به ویژه در سنین 14- 20 سالگی به علت توجه خاص به اندام و
ترس از چاقی سعی در محدود کردن غذای مصرفی خود می کنند درنتیجه مواد مغذی
مورد نیاز بدن در این دوران که با جهش رشد همراه است تامین نشده و درنهایت
سؤتغذیه بصورت اختلال در رشد قدی، کاهش یاد گیری، کاهش تمرکز حواس،
کمبودهای ویتامینی و املاح به ویژه آهن، روی و کلسیم بروز می کند. رژیم های
غذایی باید با کمک متخصص تغذیه گرفته شود. کاهش مصرف مواد چربی، سرخ کردنی
ها، مواد قندی مثل کیک، انواع شیرینی ها ی خامه ای از توصیه های کاربردی
مناسبی هستند که میتوان به آنان ارائه داد. مصرف
انواع متنوع سبزی و میوه، ورزش مانند پیاده روی تند، دویدن، دوچرخه سواری و
شنا نیز به کاهش وزن کمک کند.
پرخوری و چاقیعوامل متعددی دربروز چاقی نقش دارند که شامل عوامل ژنتیکی، فیزیولوژیکی، محیطی و عاطفی – روانی است. عادات غذایی خاص از جمله افراط درمصرف شکلات، نوشابه های گازدار، چیپس و .... و عدم تحرک، از عوامل موثر در بروز چاقی نوجوانان است. مطالعات انجام شده درطی 55 سال در آمریکا نشان داده است که خطر ابتلا به بیماریهای قلبی و عروقی در مردان و زنانی که در دوره نوجوانی اضافه وزن داشته اند افزایش می یابد. خطر ابتلاء به سرطان کولون و روده درمردانی که در نوجوانی اضافه وزن داشته اند بیشتر است و در زنانی که در دوره نوجوانی اضافه وزن داشته اند، خطر ایتلا به آرتریت (التهاب مفاصل) بیشتر است. باتوجه به اینکه چاقی زمینه ساز انواع بیماریهای
متابولیک مانند بیماریهای قلبی و عروقی، دیابت، افزایش فشار خون و انواع
سرطانها است باید به دانش آموزان توصیه شود که دربرنامه غذایی روزانه از
چهار گروه اصلی و گروه متفرقه درحد متعادل استفاده نمایند. تشویق به ورزش و
تحرک بدنی و محدود کردن مصرف مواد قندی ( مثل شکلات و شیرینی ) و کم کردن
مصرف چربیها در نوجوانانی که اضافه وزن دارند مفید است. معلمین و مراقبین
بهداشت مدارس باید به نوجوانان تذکر دهند که گرفتن رژیم غذایی برای کاهش
وزن در سنین مدرسه و بلوغ که بدن در حال رشد است موجب بروز کمبود مواد مغذی
مورد نیاز برای رشد بدن میشود و به ویژه کمبود ریز مغذیها مانند آهن، روی،
کلسیم و ویتامین A سلامت آنها را به مخاطره می اندازد. کاهش سرعت رشد، کم
خونی فقر آهن، تاخیر در بلوغ جنسی، کمبود کلسیم و متعاقب آن پوکی استخوان
در بزرگسالی، کاهش قدرت یادگیری و کاهش مقاومت بدن درمقابل بیماریها از
جمله عوارضی است که به دنبال کمبود ریز مغزیها ایجاد میشود.
گردآوری و تنظیم: دکتر بابک عشرتی |
| اختلالات تغذیه ای در بلوغ |
مقدمهدوران بلوغ نه تنها با جهش رشد جسمی بلکه با تغییرات خلق
و خو و تحولات عاطفی و روانی همراه است. در این مرحله نوجوانان شناخت هویت
و کسب استقلال را تجربه می کنند. در این دوران توجه آنها به حفظ ظاهر و
تناسب اندام بیشتر جلب میشود و این عوامل رفتارهای غذایی نوجوانان را به
شدت تغییر می دهد. حذف بعضی از وعده های غذایی، مصرف تنقلات، غدا خوردن
خارج از منزل و علاقه به مصرف غذاهای غیر خانگی از ویژگیهای عادات غذایی
دوران نوجوانی است که متاثر از خانواده و دوستان و رسانه های جمعی است.
ویژگیهای رفتار غذایی نوجواناننامنظم بوده وعده های غذاییحذف وعده غذایی و برنامه غذایی نامنظم دردوره نوجوانی یک رفتار غذایی شایع است. معمولاً وعده صبحانه و ناهار بیشتر از وعده شام حذف میشوند و علت عمده آن برنامه درسی و فعالیتهای اجتماعی نوجوانان درطول روز است. محققی به نام Daniel درسال 1977طی مطالعه ای نشان داد که 50% نوجوانان دختر و پسر صبحانه نمی خورند. مطالعه دیگری نشان داده است اگرچه 89% نوجوانان مورد مطالعه از اهمیت مصرف صبحانه آگاه بودند اما فقط 50 درصد آنها بطور منظم صبحانه می خورند و نخوردن صبحانه با دریافت کم مواد مغذی همراه بوده است. مشکل نخوردن صبحانه در دختران بیشتر ازپسران مشاهده میشود. مصرف بی رویه تنقلاتبخش مهمی از رفتارهای غذایی نوجوانان مصرف بی رویه تنقلات است. این تنقلات معمولاً کم فیبر هستند و از نظر ویتامینA ، کلسیم و آهن که برای رشد ضروری است فقیرند. انتخاب صحیح تنقلات بعنوان میان وعده میتواند دردریافت مواد مغذی مورد نیاز نوجوانان اثر مثبت داشته باشد. تمایل به مصرف غذاهای آمادهاستفاده از غذاهای آماده بخصوص در نوجوانانی که وقت کافی
ندارند معمول است. غذاهای آماده که درفروشگاهها و اغذیه فروشیها دردسترس
هستند از نظر آهن، کلسیـــم، ویتامینB ، C، A و اسید فولیک فقیرند. تقریباً
درتمام غذاهای آماده، میزان چربی، کلسترول و سدیم بالا است و دربیشتر آنها،
50% کالری از چربی تامین میشود.
رفتارهای تغذیه ای نوجوانان و ارتباط آن با وزن و ظاهر فیزیکیپیروی از الگوی غذایی غیر طبیعی دردوران بلوغ به علت توجه خاص نوجوانان به ظاهر فیزیکی و داشتن اندام متناسب شایع است. مطالعه ای که درسال 1989 توسط Maloney و همکارانش در ایالات متحده آمریکا انجام شده است نشان داده است که از 318 دختر و پسر نوجوان 45% مایل بودند که لاغر بشوند و 37% آنها شروع به کاهش وزن کرده بودند. با افزایش سن نوجوانان، تمایل به کاهش وزن نیز افزایش می یابد. این مطالعه نشان داده است که 70% نوجوانان مورد مطالعه ادعا می کردند که درهمین زمان مادران آنها برای کاهش وزن رژیم غذایی داشته اند. شواهد دیگر نیز پیشنهاد میکند که از اوایل دوران بلوغ توجه به ظاهر و تناسب اندام تشدید میشود. محققین نشان داده اند که 90% نوجوانان مورد مطالعه برای حفظ تناسب اندام و زیبایی ظاهر خود تمایل به کاهش وزن داشته اند. ترس از چاقیتحقیقات نشان داده است که چاقی نوجوانی پیامدهای مهم
اجتماعی، اقتصادی و بهداشتی دارد. یک مطالعه بزرگ طولی که به مدت 7 سال در
آمریکا انجام شده نشان داده است که درزنانی که از دوران مدرسه و نوجوانی
اضافه وزن داشته اند شانس ازدواج کمتر بوده است و میزان درآمد کمتری داشته
اند. این یافته ها بیشتر از آنکه به وضعیت اجتماعی- اقتصادی بستگی داشته
باشد ناشی از نگرش خاص جامعه نسبت به افراد چاق است. عوارض رژیم های غذایی برای کاهش وزن در دوره بلوغاثرات زیانبار کاهش وزن برسلامتی ممکن است در افرادی که
اضافه وزن ندارند اما دریافت کالری خود را به شدت محدود می کنند بیشتر
باشد. در این افراد کاهش توده عضلانی بیشتر از توده چربی است. رژیم غذایی
که با محدود کردن وعده های غذایی و یا ناشتایی همراه باشد منجر به کاهش وزن
سریع میشود که اساساً به علت کاهش آب بدن و توده عضلانی است. اثرات زیانبار
رژیم غذایی کاهش وزن در دوره بلوغ علاوه بر اختلال رشد، شامل کمبودهای
تغذیه ای، اختلالات قاعدگی، ضعف، خستگی، گیجی، افسردگی، تحریک پذیری،
یبوست، نداشتن تمرکز حواس و اشکال در خوابیدن است. تنفس بدبو، ریزش مو و
خشکی پوست از عوارض رژیم های غذایی با محدودیت شدید کالری است. افزایش خطر
ابتلا به سنگ کلیه و صفرا نیز از عوارض جدی تر اینگونه رژیم های غذایی است.
اختلالات تغذیه ایچاقیچاقی کودکان و نوجوانان درحال حاضر یک مشکل تغذیه ای رو به افزایش درکشورهای توسعه یافته بشمار میرود. براساس آخرین اطلاعات حداقل 27درصد کودکان و 21 نوجوانان در آمریکا چاق هستند که معرف 54 درصد افزایش درچاقی کودکان و 39 درصد افزایش درچاقی نوجوانان آمریکایی در دو دهه اخیر است. با این روند هشدار دهنده افزایش چاقی در کودکی و نوجوان، محققین تخمین می زنند که 70 درصد نوجوانان چاق، بزرگسالان چاق خواهند بود و حتی این خطر وجود دارد که این افراد در دوران بزرگسالی دچار چاقی مفرط شوند. بررسی کشوری در سال 1377 (ANIS) درزمینه ارزیابی رشد کودکان زیر 5 سال ایران نشان داده است که 6/4 درصد پسران و 1/4 درصد دختران در مناطق شهری و روستایی کشور چاق هستند. اگر چه چاقی در حال حاضر مشکل عمده کودکان کشور ما به شمار نمیرود ولی با توجه به عوارض و پیامدهای آن پیشگیری حائز اهمیت است. مدارک موجود حاکی از آن است که چاقی کودکی بیشتر متاثر از عوامل محیطی است و نشان دهنده آن است که خانواده و جامعه درایجاد رفتارها و عادات صحیح غذایی درست عمل نکرده است. درمقابل، چاقی نوجوانی هم به عواملی محیطی و هم به عوامل ژنتیکی بستگی دارد. چاقی در دوران نوجوانی در اغلب اوقات به چاقی بزرگسالی می انجامد که با افزایش خطر ابتلا به دیابت، بیماریهای قلبی-عروقی و افزایش فشار خون همراه است. گزارش برنامه بسیج ملی آموزش کلسترول در آمریکا در سال 1976 حاکی از آن است که کودکان چاق بیشتر در معرض خطرمشکلات بهداشتی شامل کاهش توانمندی جسمی (به علت مشکلات ارتوپدی و ریوی، مقاومت به انسولین وافزایش فشارخون) هستند. چاقی در کودکان منجر به افزایش کلسترول بد و کاهش کلسترول خوب می شود. علاوه براین، در کودکان چاق بلوغ زودرس وجود دارد و به همین علت دوران رشد استخوانهای طولی در آنها کوتاهتر است که منجر به کوتاهی قد خواهد شد. برای پیشگیری از چاقی نوجوانی، انجمن قلب آمریکا توصیه های ذیل را ارائه کرده است. این نکات به والدین و دانش آموزان باید آموزش داده شود:
بی اشتهایی عصبی (Anorexia Nervosa)بی اشتهایی عصبی یک اختلال تغذیه ای است که در دوره بلوغ ممکن است بروز نماید. اغلب نوجوانانی که دچار این مشکل میشوند افرادی زیرک، حساس، باهوش و تحریک پذیر هستند. کمک به نوجوانان دچار بی اشتهایی عصبی از نظر تغذیه ای حائز اهمیت است. در بی اشتهایی عصبی که با محدود کردن دریافت کالری منجر به کاهش وزن یا ایجاد اختلال در افزایش وزن دوران بلوغ میشود، تمایل به لاغرتر بودن و توهم چاق بودن وجود دارد. تمایل به لاغر بودن در میان دختران معمولتر است. این دختران علیرغم اینکه لاغرند فکر می کنند که چاق هستند و دچار توهم چاق بودن هستند. این علامت می تواند مشخص کننده بی اشتهایی عصبی باشد. شیوع بی اشتهایی عصبی شناخته شده 0.5 تا 4 درصد دردختران نوجوان است. شیوع بی اشتهایی شناخته نشده و بدون علامت چندین برابر بیشتر است. این افراد بیشتر در معرض خطر هستند زیرا کمتر به پزشک مراجعه می کنند و بیشتر برعادات غذایی غلط و کنترل وزن خود اصرار می نمایند. بی اشتهایی عصبی منجر به آمنوره (قطع قاعدگی)، هیپوترمی یا کاهش دمای بدن و نارسایی قلبی-عروقی خواهد شد. وزن کم، آمنوره و تغذیه ناکافی، دختران دچار بی اشتهایی عصبی را به پوکی استخوان مستعد می نماید. هیپوترمی موجب عدم تحمل سرما و اختلال در ضربان قلب میشود. ناپایداری سیستم قلب و عروق نهایتاً منجر به ضعف، خستگی، گیجی، غش و مرگ خواهد شد. بهترین راه برای ارزیابی نوجوانان دچار بی اشتهایی عصبی
استفاده از BMI ( نمایه توده بدنی ) است نوجوانانی که دچار بی اشتهایی
عصبی هستند معمولاً BMI کمتر از 18 دارند این افراد باید برای درمان به
متخصص تغذیه معرفی شوند.
بولمیا (Bulimia Nervosa)بولمیا نیز یکی دیگر از اختلالات تغذیه ای است که مبتلایان به آن معمولاً درغذا خوردن زیاده روی می کنند و سپس با وادار کردن خود به استفراغ، سعی در کاهش وزن و لاغر شدن دارند. نوجوانان نیز ممکن است به دلایل متعددی دچار بولمیا شوند. هیجان واضطراب، عدم اعتماد به نفس و خصوصیات فردی از عواملی هستند که خطر بروز اختلال را تشدید می کنند. عوارض بولمیا عبارت است از خستگی، ضعف و کاهش تمرکز حواس که در ارتباط با دریافت ناکافی انرژی و سایر مواد مغذی است. در این افراد نیز مانند مبتلایان به بی اشتهایی عصبی، سوء تغذیه به تنهایی میتواند موجب تغییرات متعدد درغدد داخلی از جمله اختلال قاعدگی شود. به علت محدود کردن برنامه غذایی علائم هیپوتیروئیدیسم مانند هیپوترمی، بالارفتن کلسترول خون و یبوست ممکن است وجود داشته باشد. بروز این اختلال درنوجوانان شایع نیست اما به علت عوارض
متعدد آن برسلامت لازم است مراقبین بهداشت مدارس و والدین از این اختلال
آگاه باشند. مهمترین راه پیشگیری از بروز این اختلال تغذیه ای، ایجاد
رفتارهای غذایی صحیح از دوران کودکی، افزایش آگاهی های تغذیه ای و مطلع
ساختن دانش آموزان و نوجوانان از خطرات رژیم های غذایی نامتعادل است.
کم خونی فقر آهنکمبود آهن و کم خونی ناشی از آن، از مشکلات عمده تغذیه
ای و بهداشتی کشور است. گروههایی که بیشتر در معرض کم خونی فقر آهن قرار
دارند شیرخواران، کودکان زیر 6 سال، نوجوانان بخصوص دختران نوجوان و زنان
در سنین باروری بخصوص زنان باردار هستند. پسرا ن و نوجوانان و مرداان بالغ
هم ممکن است دچار کم خونی فقر آهن بشوند اما این خطر در آنها کمتر است.
برای کسب اطلاعات بیشتر در این خصوص
اینجا را کلیک کنید.
منبع: شیخ الاسلام ربابه، "مجموعه آموزشی تغذیه در سنین مدرسه"، دفتر بهبود تغذیه جامعه معاونت سلامت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، 1383 تهیه و گردآوری : دکتر بابک عشرتی ویرایش و تدوین: دکتر محمد رهنوردی |
| مهارتهای فرزندپروری |
|
پدر و مادر عزیز آیا برای تربیت فرزندانتان دانشی آموخته اید؟ یا مهارتی کسب نموده اید؟ برای تربیت سازنده فرزندان مهارتهایی وجود دارد که با استفاده ار آنها در روند مراقبت از کودکانتان می توانید نقش اساسی در رشد آنها داشته باشید.
مهارت های فرزند پروری
1) به رفتارهای کودکتان با دقت توجه کنید. بسیاری از والدین توجه کمی به آنچه که در خانه اتفاق می افتد دارند و به همین دلیل ممکن است مشکلات را بیشتر و مهم تر و بالعکس کمتر و کم اهمیت تر از آنچه که هست ارزیابی کنند. برای مثال: کودکان گاه کاهی نق می زنند بویژه، در زمان خستگی، بیماری و یا تغییرات محیط، اگر والدین خود خسته و ناراحت باشند ممکن است این مشکل را خیلی بزرگ جلوه کنند. گاهی بالعکس، کودکی که مرتباً با همسالانش دعوا می کند والدین بی توجهی کرده و آن را طبیعی می دانند و هیچ اقدامی نمی کنند. با توجه نمودن به رفتارها و یادداشت کردن آنها و اینکه چند بار در روز می افتد بهتر می توانید بفهمید که آیا کودکتان مشکل دارد و آیا نحوه برخورد شما برای حل مشکل مفید است؟
2) چگونه می شود رابطه بهتری با فرزندم داشته باشم؟ اوقات خوبی را با فرزندتان بگذرانید معمولاً والدین زمان بسیار کمی را با فرزندشان می گذرانند و بیشتر مواقعی که به ظاهر با بچه ها هستند، اغلب به فعالیت دیگری مشغول هستند. بهتر است در طول روز و به طور مکرر زمانهایی را با کودکتان بگذرانید. زمانهای کوتاه (برای مثال 10-1 دقیقه) مفیدتر است. مثلاً وقتی که کودک به شما مراجعه می کند تا چیزی بپرسد و یا چیزی می خواهد، بهترین زمان برای توجه به کودک است. با کودکتان صحبت کنید در مورد چیزهایی که فرزند شما به آن علاقه دارد صحبت کنید. صحبت با کودک به او کمک می کند که سخن گفتن را یاد بگیرد، مهارتهای اجتماعی و گفتگو کردن را بیاموزد و اعتماد به نفسش افزایش می یابد. احساسات خود را به کودکتان نشان بدهید فرزندتان را بغل کنید، لمس کنید، در آغوش بگیرید ببوسید، ماساژ دهید، قلقلک بدهید. این کارها به کودکان کمک می کند که از مورد توجه بودن و مورد محبت واقع شدن احساس آرامش کنند و رابطه عاطفی آنها محکم تر شود.
3) والدین عزیز اگر مایلید فرزند شما رفتار مطلوبی انجام دهد لازم است مهارتهای تشویق کردن را بیاموزید رفتار مطلوبی را که می خواهید کودکتان انجام دهد دقیقاً مشخص کنید ( برای مثال "" داشتن نظم "" برای کودک مبهم است ، به جای آن می توانید از کودک خود بخواهید مثلاً اسباب بازیها را در محل خودش قرار دهد ). در هر نوبت یک رفتار را انتخاب کنید و وقتی فرزند شما آن رفتار را بصورت خودکار انجام می داد روی رفتار دیگری تمرکز کنید. از روشهای گوناگون تشویق کردن استفاده کنید. تشویقهای شما می تواند کلامی باشد ( برای مثال: آفرین دخترم من واقعاً از این که بعد از اتمام بازی اسباب بازیهای خود را مرتب کردی، خوشحالم) یا تشویقهای غیر کلامی باشد مثل لبخند زدن، چشمک زدن، بغل کردن، و ... که کودکان از آن لذت می برند. اگر تشویق مادی ( خرید یک وسیله) استفاده می کنید دقت کنید آن وسیله گران نباشد، مورد علاقه فرزندتان باشد، حتماً بعد از اینکه کودکتان رفتار مطلوب را انجام داد آن را تهیه کنید و حتماً به وعده خود عمل کنید. اگر در تشویق کردن فرزندتان برای انجام یک رفتار مطلوب ناموفق هستید با متخصص مشورت کنید.
4) رفتار و مهارتهای جدید را به کودکانتان آموزش دهید: برخی از والدین تصور می کنند کودکان با گذشت زمان و وقتی بزرگتر می شوند یاد می گیرند چگونه در هر موقعیتی رفتار کنند . در حالیکه برای یادگیری هر مهارت جدید لازم است والدین آموزش دهند، با فرزندشان تمرین کنند، کودک خود را تشویق نمایند و خود الگوی خوبی در این زمینه باشند.
5) با رفتار نامطلوب فرزندم چگونه برخورد کنم؟ کودکان خواسته های زیادی دارند که انجام همه آنها مقدور نیست و یا برخی از این خواسته ها پسندیده نیستند. بنابراین همه کودکان لازم است که حدود و قوانین را یادبگیرند و ناکامی و ناراحتی خود را هنگامی که به خواسته هایشان نمی رسند کنترل کنند. مدیریت این رفتارها برای والدین ممکن است پردردسر باشد، اما روش های مثبت و موثری وجود دارد که به کودکان کمک می کند کنترل بر خویش (خویشتنداری) را یاد بگیرند. روش های مختلفی برای اداره مشکلات رفتاری کودکان وجود دارد. والدین با تمرین این شیوه ها فرصت خواهند یافت که در هر شرایطی روش مناسب را برگزینند.
6)چگونه رفتارهای نامطلوب کودکم را در خارج از خانه مدیریت کنم؟ کودکان ممکن است در خانه مشکلی نداشته باشند ولی در موقعیتهای دیگری مثل مهمانی، فروشگاه، مطب پزشک و یا مسافرت مشکلاتی را بوجود آورند. از قبل آماده باشید و چنین موقعیتهایی را در خانه و خارج از خانه تعیین کنید انتظاراتی که از کودک خود دارید از قبل مشخص کنید و برای او توضیح دهید ( برای مثال امروز که می رویم فروشگاه می خواهم که دست منو بگیری و از من دور نشوی) فعالیتهای سرگرم کننده ای برای کودک در آن موقعیت خاص فراهم کنید ( مثلاً بردن اسباب بازی مورد علاقه کودک).
7) می خواهم تسلط بیشتری بر اوضاع داشته باشم والدین عزیز هر روز حوادث و مسائلی در زندگی شما پیش می آید که ممکن است تعادل شما را دچار اشکال کند. نمی توانیم از وقوع بعضی حوادث جلوگیری کنیم ولی می توانیم خود را برای مقابله با چنین حوادثی آماده کنیم. می توانیم فکر، احساس و رفتارمان را طوری تنظیم کنیم که آسسیب کمتری ببینیم. ابتدا موقعیتهای دشوار را مرور کنید و مهارتهایی که برای برخورد با آنها لازم است تمرین کنید. توانایی ها و ضعفهای خود را بشناسید. اگر مشکلاتی در زندگی شما هست همین امروز برای حل آن اقدام کنید.
8) چگونه می توانم روحیه بهتری داشته باشم؟ هنگامی که یک اتفاق ناگوار برای شما می افتد، افکار منفی از ذهن تان می گذرد. این افکار ممکن است در همان موقع باورکردنی باشند اما اگر بعداً راجع به آن فکر کنید به نظرتان غیرواقعی، مبالغه آمیز و حتی خنده دار باشد اما در همان زمان این افکار باعث ناراحتی و نگرانی بیشتر شما می شود و موجب می شود که شما تصمیمات درستی نگیرید و حتی مشکلتان بدتر شود. افکار منفی را شناسایی کنید ( مثل من همیشه خراب می کنم). در گفتگو با خود عبارت مثبت در جهت سازگاری بیشتر استفاده کنید. ( مثل می توانم این مشکل را حل کنم) و با افکار منفی مبازره کنید ( گاهی خراب می کنم ولی بیشتر اوقات خوب عمل کرده ام ) یاد بگیرید که چگونه خودتان را در شرایط سخت آرام نگه دارید. برای موقعیتهایی که احتمال دارد مشکلی پیش بیاید برنامه ریزی کنید و آماده باشید.
9) همه مسئولیتها به گردن من است و کسی کمک نمی کند پدر یا مادر بودن وظیفه دشواری است و اگر پدر یا مادر هر کدام بخواهند به تنهایی این مسئولیت را بپذیرند دچار خستگی و ناامیدی خواهند شد. یاد بگیرید از دیگران کمک بخواهید با همسرتان کارها را تقسیم کنید در مورد مشکلات پیش آمده حرف بزنید. اگر تا حالا چنین کاری نکرده اید ممکن ایت در ابتدا همسر و سایر اطرافیان به راحتی تقاضای شما را نپذیرند چون آنان عادت کرد ه اند که شما همه کارها را انجام دهید
معاونت سلامت دفتر سلامت روانی اجتماعی و مدارس اداره سلامت روان با همکاری پژوهشکده مطالعات علوم شناختی |